در پرتو ولايت - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣١٤ - استقرار نظام ولايى در ايران
جمعه نماز بخواند، بنابراين دو روز زودتر نماز را اقامه مىكند! اين كار معاويه بى اعتنايى كامل به حدود و دستورات شرع و بازى با دين بود. در واقع، او اسم اسلام را حفظ كرد ولى محتوا را تغيير داد.
در هر صورت، دولت عَلَم در زمان شاه لايحهاى را به تصويب رساند كه بر اساس آن، شرط مسلمان بودن انتخاب كننده يا انتخاب شونده، حذف شد. هم چنين بر اساس اين لايحه، نمايندگان مجلس به هنگام اداى سوگند، لازم نبود به قرآن كريم سوگند ياد كنند، بلكه سوگند به كتاب آسمانى كافى بود. امام خمينى(رحمه الله) با تيزبينى خويش تشخيص داد كه اين لايحه در واقع نقطه آغازى براى محو اسلام است. تشخيص امام اين بود كه آنها به اين لايحه غيراسلامى بسنده نمىكنند بلكه در پى آن قدمهاى ديگرى براى ساقط كردن اسلام برخواهند داشت. از اين رو امام خمينى(رحمه الله) سخنرانى تاريخى و عجيب خويش را در عصر عاشورا در مدرسه فيضيه ايراد كردند و زلزلهاى در اركان نظام شاهنشاهى به وجود آوردند. آنان فكر نمىكردند كه چنين قدرت بزرگى در ميان مدرّسان حوزه علميه قم وجود داشته باشد. پس از اين سخنرانى، نيمه شبِ همان روز امام(رحمه الله) را دستگير و سپس در زندان انفرادى حبس كردند. به محض اطلاع مردم از دستگيرى امام، مردم قم، تهران و ورامين و برخى شهرهاى ديگر سراسيمه به خيابانها ريختند. آنان با شعارهاى خود خواستار آزادى امام خمينى بودند. حادثه ١٥ خرداد پس از حادثه محرّم بود و مردم از كشتار رژيم شاه در قم و حوادث مدرسه فيضيه اطلاع داشتند. از اين رو آنان عكس العمل سخت دولت پهلوى را احتمال مىدادند. با اين حال در حركت اعتراضى گستردهاى شركت كرده و حتى زنان با چادرهاى مشكى، چاقوهاى آشپزخانه خود را به