الأخبار الطوال ( فارسي ) - الدِّينَوري، أبو حنيفة - الصفحة ٦٨ - اردشير پسر بابك
پادشاهى از پادشاهان ملوك الطوائف را كه از فرزندان بخت نصر اول [ ٥٤ ] بود بر ايشان چيره ساخت و او بنى اسرائيل را كشت و خوارى و بدبختى بر ايشان زده شد .
اردشير پسر بابك :
گويند چون بر پادشاهى ملوك الطوائف دويست و شصت و شش سال گذشت اردشير پسر بابكان ظهور كرد و او اردشير پسر بابك پسر ساسان كوچك پسر فافك پسر مهريس پسر ساسان بزرگ پسر بهمن شاه پسر اسفنديار پسر بشتاسف ( گشتاسپ ) بود .
اردشير در شهر اصطخر ظاهر شد و كوشيد تا پادشاهى ايران زمين را به حال نخست برگرداند ، و كارها براى او ترتيب يافت و همواره بر شاهى پيروز مىشد و شاهى را مىكشت و آنچه را در تصرف ايشان بود فرومىگرفت تا آنكه به سرزمين حكومت فرخان پادشاه ناحيه جبل [ ٥٥ ] كه آخرين شاه دودمان اردوان است رسيد ، اردشير براى او نوشت و او را به فرمانبردارى از خود فراخواند .
چون نامه اردشير براى او رسيد سخت خشمگين شد و به فرستادگان اردشير گفت اين پسر ساسان چوپان پاى بر جاى بلند و سهمگين نهاده است و به نامه اش توجهى نكرد و براى اردشير نوشت وعده گاه من و تو در آخرين روز ماه مهر در صحراى هرمزدجان ، [ ٥٦ ] اردشير پيش از او خود را بان دشت رساند ، فرخان هم در پايان مهر همانجا آمد و جنگ كردند و اردشير او را كشت و همان دم حركت كرد و خود را به نهاوند رساند و در كاخ فرخان منزل كرد و يك ماه آنجا ماند و سپس آهنگ رى و خراسان كرد و به هر سرزمين كه مىرسيد شاه آن نسبت باو اظهار فرمانبردارى مىكرد ، آنگاه به سيستان و كرمان و فارس رفت [ ٥٧ ]
٥٤ - بخت نصر : از پادشاهان كلدانىها مدت پادشاهى او را از سال ٧٤٧ تا ٧٣٣ قبل از ميلاد بوده است ، تقويم بطلميوس از حكومت او آغاز مىشود ، بيرونى مىگويد نام ايرانى او بخت نرس است و معنى آن فراوانى گريه و زارى است . ٥٥ - جبل : اين جا منظور از جبل عراق عجم است كه مركز آن همدان است براى اطلاع از شهرهاى اين ناحيه ر . ك ، ترجمه تقويم البلدان صفحات ٤٩١ - ٤٧١ ( م ) . ٥٦ - هرمزدجان : هر چند در معجم البلدان نيامده ولى از دشتهاى بزرگ عراق عجم است ( م ) . ٥٧ - براى اطلاع بيشتر از حدود و شهرهاى استانهاى مذكور به مباحث مربوط در ترجمه تقويم البلدان ابو الفداء بقلم استاد عبد المحمد آيتى مراجعه فرماييد كه به تفصيل بحث شده است ( م ) .