الأخبار الطوال ( فارسي ) - الدِّينَوري، أبو حنيفة - الصفحة ٦٣ - ياجوج و ماجوج
جمع مىشدند و هر مردى كه مىخواست ازدواج كند در همان سه روز ازدواج مىكرد اگر زن پسر مىزاييد پس از اينكه او را از شير مىگرفت در همان سه روز ( سالهاى بعد ) او را به پدر تسليم مىكرد و اگر دختر مىزاييد پيش خود نگهدارى مىكرد ، اسكندر از پيش ايشان رفت و راه پيمود تا آنكه به فرغانه [ ٤٥ ] رسيد مردمى تنومند و زيبا ديد كه از او فرمانبردارى كردند ، از آنجا به سمرقند رفت و در آن فرود آمد و يك ماه ماند ، آنگاه حركت كرد و بسوى بخارا [ ٤٦ ] رفت و برودخانه بزرگ رسيد و با كشتىها از آن عبور كرد و خود را به شهر آمويه كه همان آمل خراسان است رساند ، سپس راه بيابان را پيش گرفت و به سرزمينى رسيد كه بيشتر آنرا آب فراگرفته بود و بصورت بيشه زار و مرغزار در آمده بود ، دستور داد جلو آب را بستند و آن زمينها خشك شد و آنجا شهرى ساخت و گروهى را مسكن داد و براى آن روستاها و دهكده ها و دژهايى ساخت و آنرا مرخانوس نام گذاشت كه همان مرو [ ٤٧ ] است ، و بان ميلانوس هم مىگويند ، آنگاه از آنجا به نيشابور و طوس آمد و سپس به منطقه رى [ ٤٨ ] رسيد كه در آن هنگام هنوز ساخته نشده بود و بعدها در دوره پادشاهى فيروز پسر يزدگرد پسر بهرام گور ساخته شد .
اسكندر از آنجا به ناحيه جبل و حلوان [ ٤٩ ] رفت و خود را به عراق رساند و در شهر قديمى كه طيسفون [ ٥٠ ] ناميده مىشد منزل كرد و يك سال آنجا ماند و سپس آهنگ شام كرد و خود را به بيت المقدس رساند .
٤٥ - فرغانه : ايالت بزرگى در تركستان ، علوم و معارف در آن شهر بحد كمال رسيد و در دوره اسلامى دانشمندان و اديبان بسيار از آن برخاستهاند اين شهر را روسيه در سال ١٨٧٦ ميلادى تصرف كرد . ٤٦ - از شهرهاى بزرگ آسياى ميانه مركز مهم بازرگانى ميان چين و هند و افغان و روسيه از مراكز علمى و صنعتى و اسلحه سازى دوره اسلامى كه عرب در حكومت معاويه بسال ٥٥ آنرا گشود . ٤٧ - مرو : معروفترين شهر خراسان كه فاصله ميان آن و نيشابور هفتاد فرسنگ است و معنى لغت مرو سنگ سپيد آتشزنه است . ٤٨ - رى : از شهرهاى معروف و قديمى ايران و در شمالىترين نقطه عراق عجم مدتى پاى تخت سلجوقيان بوده است اين شهر را در سال بيستم هجرت در دوره خلافت عمر عروة بن زيد بدستور عمار ياسر استاندار كوفه گشود . ٤٩ - حلوان از شهرهاى معروف عراق در يكصد و شصت كيلومترى شمال شرقى بغداد ، بروزگار خسروان ايرانى آباد بوده است هاشم بن عتبه بن ابى وقاص در حكومت عمر آن را گشود . ٥٠ - جغرافىدانان گفتهاند در سه فرسنگى بغداد است كاخى از خسروان در آن بوده و اروپاييان آنرا اكتسيفون گويند .