احكام معاملات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٣١ - تراضى چيست؟
٥- اراده فردى كه زير فشار تهديد واجبار، مجبور به انجام فعّاليّت مالى مىشود نيز ارادهاى غير تامّ شمرده مىشود. «كسى كه ناراضى، توسّط حكومت مجبور به وارد شدن در معاملهاى مىشود، ويا حكومت به اجبار خانه وكاشانه وى را مثلًا براى بناى ساختمانى ادارى از وى خريدارى كند، ويا كسى كه زير فشار تهديد ويا ترس، دخترش را به ازدواج كسى درآورد، همه وهمه به عقد قرارداد رضامند نيستند، از همين رو عقد وقراردادى محقّق نخواهد شد.»
٦- يكى ديگر از گونههاى ارادهاى كه به تراضى منجر نمىشود، ارادههاى ظاهرى وفاقد پايبندى به الزامات قرارداد مىباشد. «قرارداد ازدواج با زن بدكارى كه عبارات عقد نكاح را بدون داشتن باور ويا تعهد به آنها بر زبان مىراند ودر حقيقت فاقد پايبندى به الزامات آن قرارداد مىباشد، وهمچنين عقد ازدواج ويا طلاق صورى كه توسّط برخى افراد براى بهرهمندى از مزاياى قانونى آن درپارهاى از كشورها صورت مىپذيرد، وهمچنين عبارات عقدى كه توسّط استاد در خلال تدريس يك مسأله حقوقى بر زبان جارى مىشود ويا اعمال ديگرى از اين دست در زمره چنين ارادههايى شمار مىشوند.»
٧- همچنين كسى كه ارادهاى ندارد ويا اينكه گفتههايش به دلايل گوناگونى چون خشم، خواب آلودگى، مستى ويا مصرف مواد مخدّر از ارادهاش حكايت نمىكند، از رضايت برخوردار نخواهد بود. «از همين رو به عنوان نمونه هركس اتومبيل خود را- مثلًا- در حالت مستى ويا در زمانى كه تحت تأثير موادّ مخدّر قراردارد به يك چهارم بهاى اصلى آن بفروش برساند، ويا همسر خود را در حالت خشمى كه توان انديشه واراده را از ميان مىبرد طلاق دهد، ويا تحت تأثير دلدادگىاى كه خرد او را به باد داده، مايملك خود را به نام ديگرى كند، همه وهمه فاقد عزم جدّى بر آنچه اقدام مى كنند، ودر نتيجه فاقد رضايت مىباشند.»
٨- عقد قرارداد در پارهاى از ناچاريها وضرورتهاى شديد نيز از قراردادهاى فاقد تراضى مطلوب هستند. «به عنوان نمونه كسى كه به خاطر تشنگى مفرط به بهاى بسيار گزافى كه براى نوشيدن اندكى آب از او خواسته مىشود وقعى