احكام معاملات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٢٩ - تراضى چيست؟

موقت باور ندارد ودر آينده هم به پايبندى به آثار آن عقد عزم وتصميم ندارد، اين عقد خالى از اشكال نمى باشد، زيرا تمايل وخواست قطعى نزد دو طرف به وجود نيامده است».

٢- همسويى وهمخوانى اراده هر دو طرف، ركن ديگرى از اركان تراضى است. اگر اين توافق دچار اختلال گردد قرارداد وعقد از بين خواهد رفت. «به عنوان نمونه اگر خريدار، ملكى تجارى را خريدارى مى كند، ولى فروشنده منزل مسكونى را مى فروشد، عقدى واقع نخواهد شد، زيرا دو اراده، همسويى وهمخوانى ندارد.»

٣- انگيزه ونيّت دوطرف نيز از عناصر سازنده همسويى اراده هاست. زيرا صرف توافق دو اراده در صحت عقد كفايت نمى كند، بلكه بايد دو اراده نيز اراده درست وصحيح باشند. پس اگر رضايت دوطرف، يا رضايت يكى از آن دو مبتنى بر نيت فاسدى باشد، به طورى كه اگر آن نيت نبود، به قرارداد وعقد، رضايت نمى داد «يعنى اينكه اراده از اساس فاسد باشد» عقد وقرارداد نيز فاسد وباطل مى باشد. «به عنوان نمونه اگر كسى بخواهد وسيله نقليه خود را با نيت وانگيزه حمل مشروبات الكلى اجاره دهد، به خاطر انگيزه ونيت فاسد او قرارداد اجاره باطل خواهد بود.»

احكام:

اصل در تمام قراردادها رضايت طرفين «يا تراضى» و پايبندى به اركان سه‌گانه آن مى‌باشد. از همين رو در صورت عدم ايجاد يك تراضى كامل به دلايلى چون ناقص بودن اراده ويا وجود خللى در همسويى اراده‌ها ويا تباهى وفساد انگيزه ونيّت، قرارداد در برخى حالات فاسد، ودر پاره‌اى ديگر متزلزل خواهد شد. «بدين معنى كه احتمال فسخ آن خواهد رفت.» در اينجا به نمونه‌هايى چند از ا ين قاعده فراگير اشاره مى‌كنيم:

١- تنها وجود تمايل در ايجاد يك قرارداد، بدون وجود خواست واراده‌اى جدى، براى ايجاد رضايت طرفين كفايت نمى‌كند. بنابراين اگر كسى براى ايجاد قرارداد معيّنى «همچون خريدارى يك كالا» تنها از خود تمايل نشان دهد، واين رغبت او به يك تصميم قطعى منجر نشود، نمى‌توان آن را قرارداد خواند.