الکلام اللطیف؛ شرح فارسی بر تصریف
(١)
مقدمه
٣ ص
(٢)
هذا كتاب التصريف
٥ ص
(٣)
كتاب تصريف
٥ ص
(٤)
تقسيم فعل
٨ ص
(٥)
مقصود از اقسام مذكور
١٠ ص
(٦)
فعل رباعى مجرد و مزيد فيه
١٦ ص
(٧)
قسم اول از فعل ثلاثى مزيد فيه
١٦ ص
(٨)
قسم دوم از فعل ثلاثى مزيد فيه
١٧ ص
(٩)
قسم سوم از فعل ثلاثى مزيد فيه
١٨ ص
(١٠)
امثله فعل رباعى مزيد فيه
١٩ ص
(١١)
تنبيه
١٩ ص
(١٢)
تنبيهفعل لازم و فعل متعدى
٢٠ ص
(١٣)
متعدى كردن فعل ثلاثى مجرد
٢٠ ص
(١٤)
فصلفى امثلة تصريف هذه الافعال
٢٤ ص
(١٥)
فصل در بيان امثله تصريف اين افعال
٢٤ ص
(١٦)
فعل مضارع و اقسام آن
٣٣ ص
(١٧)
موارد وقوع چهار حرف زائد در فعل مضارع
٣٣ ص
(١٨)
تقسيم فعل مضارع
٣٥ ص
(١٩)
تذكر و تنبيه
٣٥ ص
(٢٠)
فعل مضارع معلوم
٣٧ ص
(٢١)
فعل مضارع مجهول
٤٠ ص
(٢٢)
صرف فعل مضارع از ماده«نصر» با«لاء» نافيه
٤١ ص
(٢٣)
دخول جازم بر سر فعل مضارع
٤٣ ص
(٢٤)
دخول ناصب بر سر فعل مضارع
٤٤ ص
(٢٥)
صرف چهارده صيغه فعلمضارع با كلمه«لن»
٤٤ ص
(٢٦)
«لام» امر
٤٥ ص
(٢٧)
«لاء» ناهيه
٤٦ ص
(٢٨)
امر بصيغه ياامر حاضر
٤٧ ص
(٢٩)
تنبيه
٥١ ص
(٣٠)
نون تأكيد و درآمدنش بر سر افعال
٥٤ ص
(٣١)
حكم نون تأكيد
٥٧ ص
(٣٢)
اسم فاعل
٦٠ ص
(٣٣)
صرف اسم فاعل ازماده«نصر»
٦١ ص
(٣٤)
اسم مفعول
٦١ ص
(٣٥)
فصل المضاعف
٦٦ ص
(٣٦)
فصل در بيان فعل مضاعف
٦٦ ص
(٣٧)
برخى از احكام مضاعف
٦٧ ص
(٣٨)
ادغام و موارد وجوب آن
٦٩ ص
(٣٩)
موارد امتناع ادغام
٧٠ ص
(٤٠)
موارد جواز ادغام
٧٠ ص
(٤١)
فصل المعتل
٧٤ ص
(٤٢)
فصل در بيان معتل و اقسام آن
٧٤ ص
(٤٣)
نوع اول معتل الفاء
٧٥ ص
(٤٤)
نوع دوم معتل العين
٨٣ ص
(٤٥)
حكم معتل العين
٨٣ ص
(٤٦)
صرف اجوف واوى
٨٤ ص
(٤٧)
صرف اجوف يائى
٨٤ ص
(٤٨)
اسم فاعل از اجوف
٩٦ ص
(٤٩)
اسم مفعول از اجوف
٩٦ ص
(٥٠)
نوع سوم معتل اللام
٩٨ ص
(٥١)
صرف ناقص واوى با جازم
١٠٣ ص
(٥٢)
صرف ناقص يائى با جازم
١٠٤ ص
(٥٣)
صرف ناقص الفى با جازم
١٠٤ ص
(٥٤)
صرف ناقص واوى با ناصب
١٠٤ ص
(٥٥)
صرف ناقص يائى با ناصب
١٠٥ ص
(٥٦)
صرف ناقص الفى با ناصب
١٠٥ ص
(٥٧)
صرف ناقص واوى
١٠٦ ص
(٥٨)
صرف ناقص يائى
١٠٧ ص
(٥٩)
صرف امر حاضر از ناقص واوى
١١٠ ص
(٦٠)
صرف امر حاضر از ناقص يائى
١١١ ص
(٦١)
صرف امر حاضر از ناقص الفى
١١١ ص
(٦٢)
اسم فاعل از ناقص
١١٢ ص
(٦٣)
اسم مفعول از ناقص
١١٣ ص
(٦٤)
نوع چهارم معتل العين و اللام
١١٦ ص
(٦٥)
نوع پنجم معتل الفاء و اللام
١١٨ ص
(٦٦)
نوع ششم معتل الفاء و العين
١١٩ ص
(٦٧)
نوع هفتم معتل الفاء و العين و اللام
١١٩ ص
(٦٨)
اسم آلت
١٣١ ص
(٦٩)
تنبيه
١٣٢ ص
(٧٠)
تنبيه مصدر مره
١٣٢ ص
(٧١)
مصدر نوعى
١٣٢ ص

الکلام اللطیف؛ شرح فارسی بر تصریف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤١ - صرف فعل مضارع از ماده«نصر» با«لاء» نافيه

لا ينصران (يارى نمى‌كنند دو مرد غائب در زمان آينده).

لا ينصرون (يارى نمى‌كنند مردان غائب در زمان آينده).

تا آخر صيغه‌هاى چهارده‌گانه.

و نيز مى‌گوئى:

ما ينصر (يارى نمى‌كند يكمرد غائب در زمان آينده).

شرح‌

بر سر فعل مضارع دو نوع كلمات داخل مى‌شوند:

١- كلمات عامل.

٢- غير عامل.

مقصود از « عامل » آندسته از كلماتى است كه وقتى بر سر مضارع داخل شدند در آن تغيير و دگرگونى ايجاد مى‌كنند كه شرح آن در عبارات بعد انشاء اللّه خواهد آمد.

و مراد از « غير عامل» كلماتى است كه حالت فعل مضارع نسبت ببعد از دخول و قبل از آن مساوى باشد يعنى هيچگونه تغييرى در ظاهر و شكل مضارع ايجاد نمى‌كنند مانند دو كلمه « لاء نافيه» و « ماء نافيه» لذا صرف چهارده صيغه فعل مضارع با آنها عينا بهمان صورتى است كه مضارع از آنها خالى باشد و ما براى نمونه فعل مضارع از ماده « نصر » را با « لاء نافيه» در ضمن چهارده صيغه در ذيل ذكر مى‌كنيم:

صرف فعل مضارع از مادّه «نصر» با «لاء» نافيه‌

لا ينصر كمك نمى‌كند يك مرد غائب در زمان حال يا آينده‌

مذكّر غائب لا ينصران كمك نمى‌كنند دو مرد غائب در زمان حال يا آينده‌