جواهر الفرایض در ارث (ترجمه)
(١)
پيشگفتار
٦٥ ص
(٢)
نام رساله
٦٥ ص
(٣)
شروح رساله
٦٧ ص
(٤)
نسخههاى خطى
٦٨ ص
(٥)
جواهر الفرائض
٦٩ ص
(٦)
قسم نخست
٦٩ ص
(٧)
فن نخست در شناخت مراتب وارثان و سهم آنها و احكام آنها
٦٩ ص
(٨)
باب نخست، از فن نخست، از قسم نخست در بيان مراتب وارثان و ترتيب آنها
٦٩ ص
(٩)
فصل در نسبها و مراتب آنها
٧٠ ص
(١٠)
فصل در اسباب و انواع آن
٧٣ ص
(١١)
فصل در موانع ارث
٧٧ ص
(١٢)
باب دوم تفصيل سهام و چگونگى تقسيم كردن
٧٨ ص
(١٣)
فصل مقدار فروض / سهام قرآنى
٧٨ ص
(١٤)
فصل
٨٠ ص
(١٥)
فصل
٩٠ ص
(١٦)
ارث جنين
٩٠ ص
(١٧)
ارث خنثا
٩٠ ص
(١٨)
ارث انسان دو سر
٩٢ ص
(١٩)
ارث فرزند زن لعان شده و زنا زاده
٩٢ ص
(٢٠)
حكم انسان پيدا شده و انسان مشكوك
٩٢ ص
(٢١)
فصل
٩٣ ص
(٢٢)
حبوه و طعمه
٩٤ ص
(٢٣)
وارث گمشده
٩٥ ص
(٢٤)
فصل در غرق شدگان و زير آوار ماندگان
٩٦ ص
(٢٥)
فن دوم از قسم نخست احكام وصيتها و اقرارهاى مربوط به ارث
١٠١ ص
(٢٦)
باب نخست وصيتها
١٠١ ص
(٢٧)
باب دوم اقرارها
١٠٣ ص
(٢٨)
فصل
١٠٣ ص
(٢٩)
فصل
١٠٤ ص
(٣٠)
قسمت دوم در چگونگى تحصيص تقسيم ارث با مراعات تصحيح سهام
١٠٦ ص
(٣١)
قاعده
١٠٦ ص
(٣٢)
مقدمه
١٠٧ ص
(٣٣)
تتمه مقدمه پيرامون كيفيت بدست آوردن نسبتهاى چهارگانه فوق
١٠٧ ص
(٣٤)
فصل درباره كيفيت به دست آوردن كوچكترين مخرج مشترك ميان دو عدد مختلف
١٠٨ ص
(٣٥)
فصل كيفيت به دست آوردن كوچكترين مخرج مشترك ميان سه عدد يا بيشتر
١٠٩ ص
(٣٦)
فصل پيرامون اقسام عدد
١١٠ ص
(٣٧)
باب نخست درچگونگى تقسيم تركه بر ورثه باسهام صحيح
١٢١ ص
(٣٨)
فصل
١٢٧ ص
(٣٩)
فصل
١٣٤ ص
(٤٠)
فصل
١٣٨ ص
(٤١)
باب دوم در مناسخات
١٣٨ ص
(٤٢)
باب سوم درنمونههايى از تقسيم تركههاى زير آوارماندگان وكسانى كه درحكم ايشان هستند
١٤٣ ص
(٤٣)
باب چهارم درنمونه هايى از اقرارها
١٤٩ ص
(٤٤)
باب پنجم دراستخراج وصيتهاى مبهم و ذكر نمونههايى از آن
١٥٠ ص
(٤٥)
فصل
١٥٥ ص
(٤٦)
تمرين
١٥٧ ص

جواهر الفرایض در ارث (ترجمه) - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٢٩ - فصل

آنها [كسانى كه ردّ بر آنها واقع مى‌شود] تقسيم كن.

مثال: اگر از ميّت پدر و مادر و دختر بجا مانده باشد كيفيّت تقسيم ارث به اين ترتيب است:

به پدر و مادر دو سهم از شش سهم تعلّق مى‌گيرد [سهم قرآنى هر يك از پدر و مادر (٦) است‌]، و به دختر سه سهم از شش سهم تعلّق مى‌گيرد [سهم قرآنى بنت واحده (٢) كه مساوى (٦) است مى‌باشد] پس اصل مال «٥» قرار داده مى‌شود.

حال اگر در كنار پدر و مادر و دختر، زوجه نيز قرار داشته باشد پس از كم كردن (٨) از اصل مال، باقيمانده را به پنج قسم تقسيم مى‌كنيم‌[١] [كه دو تا از آنها به پدر و مادر و سه تا هم به دختر تعلّق مى‌گيرد].

همه مسايل ردّ در طبقه نخست در صورت نبود زوج و زوجه سه تا مى‌باشد

١- دختر، و يكى از پدر ومادر اصل مال دراين مسأله «٤» مى‌باشد.

٢- دختر، و پدر و مادر اصل مال در اين مسأله «٥» مى‌باشد.

٣- دو دختر يا بيشتر، و يكى از پدر و مادر اصل مال دراين مسأله «٥» مى‌باشد.

و مسايل ردّ در صورت وجود زوج يا زوجه در چهار فرض خلاصه مى‌شود:


امام (ع) و روايات ردّ بر غيبت امام (ع) حمل مى‌شود.

اين جمع، تبرعى است و شاهدى ندارد.

آنچه ذكر شد درباره فرضى بود كه از ميّت هيچ وارث نسبى و سببى جز زوج يا زوجه بجا نمانده باشد.

اما اگر غير از زوج يا زوجه از ميت وارث فرض بر ديگرى بجا مانده باشد، در اين حالت باقيمانده به زوج يا زوجه ردّ نمى‌شود بلكه به ديگر صاحبان فرض (غير از زوج يازوجه) ردّ مى‌شود مثل اينكه از ميت يك دختر، و پدر و مادريا يكى از آنها بجا مانده باشد كه در اين صورت مقدار زايد به آنها ردّ مى‌شود و به برادر يا عموى ميت كه به ترتيب در طبقه دوم و سوم هستند و عصبه ناميده مى‌شوند هيچ تعلّق نمى‌گيرد بلكه در دهان اين دو و ساير عصبه خاك باد زيرا قاعده اين است كه اقرب مانع ابعد مى‌شود. [ر. ك: جواهر، ج ٣٩، ص ٧٩- ٨١، و ١٠٠].

[١] علت اينكه ابتدا سهم زوجه را كه (٨) است پرداخت مى‌كنيم و باقيمانده را به «٥» قسم تقسيم مى‌كنيم اين است كه زوجه مشمول ردّ واقع نمى‌شود.