[١] از آنجا كه فرزندان كلاله، جانشين كلاله بوده و حكم آنان را دارند خوب است ابتدا حكم كلاله را ذكر كرده، سپس حكم فرزندان كلاله را بيان كنيم درباره كلاله- به ترتيب كلاله پدرى و مادرى كلاله پدرى و كلاله مادرى- فروع زير مطرح است:

١. اگر برادر پدرى و مادرى تنها باشد همه مال را به قرابت ارث مى‌برد.

٢. اگر دو يا چند برادر پدرى و مادرى وجود داشته باشند مال را مساوى تقسيم مى‌كنند.

٣. اگر در كنار يك يا چند برادر پدرى و مادرى، يك يا چند خواهر پدرى و مادرى وجود داشته باشد بر اساس آيه‌ «لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ» ارث را تقسيم مى‌كنند.

٤. اگر يك خواهر پدرى و مادرى وجود داشته باشد ٢ به فرض و بقيّه به قرابت به وى ردّ مى‌شود.

٥. اگر دو يا چند خواهر پدرى و مادرى وجود داشته باشد ٣ به فرض و بقيّه به قرابت به وى ردّ مى‌شود.

٦. كلاله پدرى در صورت نبود كلاله پدرى و مادرى به جاى او مى‌نشيند و حكم كلاله أبى در حالت انفراد و اجتماع بسان كلاله پدرى و مادرى است. و با وجود كلاله پدرى و مادرى هر چند مؤنث باشد كلاله پدرى هر چند مذكر باشد ارث نمى‌برد زيرا در كلاله پدرى و مادرى دو سبب وجود دارد و لذا به ميت نزديكتر است و بر اساس آيه‌ «أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى‌ بِبَعْضٍ» بر كلاله پدرى مقدم است.

آنچه تا به حال ذكر شد درباره كلاله پدرى و مادرى و كلاله پدرى اعمّ از مذكّر و مؤنّث بود و دو فرع بعدى درباره كلاله امى است.

٧. اگر يك كلاله مادرى- چه مذكر باشد چه مؤنث يعنى چه برادر ميت باشد و چه خواهر ميت- وجود داشته باشد ٦ به فرض و بقيّه را به ردّ ارث مى‌برد.

٨. اگر دو كلاله مادرى يا بيشتر- چه همه مذكر باشند و چه همه مؤنث و چه برخى مؤنث و برخى مذكّر- وجود داشته باشند ٣ را به فرض به طور مساوى تقسيم مى‌كنند و بقيه را به ردّ مى‌برند.

همان گونه كه مشاهده مى‌شود در كلاله مادرى بر خلاف كلاله پدرى و مادرى و كلاله پدرى، ميان مذكر و مؤنث تفاوتى نيست و تنها چيزى كه مؤثّر است وحدت و تعدّد مى‌باشد.

٩. اگر خواهران و برادران متفرّق باشند يعنى برخى مادرى و برخى پدرى و مادرى ارث ميان آنها به صورت زير تقسيم مى‌شود:

كلاله مادرى:

١. اگر يك نفر باشد ٦ به فرض مى‌برد.

٢. اگر بيشتر باشند ٣ به فرض مى‌برند و ميان آنها به طور مساوى- بدون تفاوت ميان مذكّر و