ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٧٧ - استدلال بعضى به جمله فوق بر اينكه سكينت بر ابو بكر نازل شده، و چند اشكال بر آن استدلال

(ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلى‌ رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ) كه مربوط به داستان جنگ حنين است نمى‌سازد، زيرا مى‌بينيم كه صريحا مى‌فرمايد خداوند سكينت خود را بر آن جناب و بر مؤمنين نازل كرد و اگر آن جناب در آن روز سكينت داشت حاجتى بر سكينت مجدد نبود. و اگر بگويى ممكن است در آن روز اضطراب جديدى بر آن جناب دست داده باشد، بخلاف داستان غار، در جواب مى‌گوئيم اين قول بى دليل است، براى اينكه آيه مربوط به جنگ حنين اضطراب و اندوه و هيچ چيز ديگرى را از آن جناب نقل نمى‌كند، تنها و تنها متعرض فرار مؤمنين است. علاوه بر اينكه، اين حرف خود دليل بر بطلان اصل دعوى است، زيرا اگر رسول خدا ٦ دائما داراى سكينتى از پروردگار خود بود، ديگر معنى نداشت در جنگ حنين مضطرب شود، تا در نتيجه سكينت مجددى بر او نازل گردد. مگر اينكه بگويند مقصود ما اين نيست كه در تمامى عمر هميشه بر سكينتى از پروردگار خود بوده، بلكه مقصودمان اين است كه آن جناب در غار دائما داراى سكينت بود.

نظير آيه حنين آيه سوره فتح است كه صريحا از نزول سكينت بر آن جناب و بر مؤمنين خبر داده، مى‌فرمايد:(إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلى‌ رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ)[١].

اشكال دوم اينكه، اگر نتيجه‌(فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ) مربوط به ابى بكر باشد بايد نتيجه ديگر، يعنى جمله‌(وَ أَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْها) نيز مربوط به وى باشد، زيرا وحدت سياق شهادت مى‌دهد كه اين نتيجه‌ها همه فرع بر يك جاست و تفكيك در سياق واحد صحيح نيست، و لازمه اين حرف اين است كه تاييد به جنود غير مرئى راجع به آن جناب نباشد.

حتى بعضى‌[٢] از صاحبان اين قول براى فرار از تفكيك در سياق واحد، به اين لازمه هم ملتزم شده و گفته‌اند: ضمير در ايده هم به ابى بكر برمى‌گردد.

بعضى‌[٣] ديگر اين معنا را تاييد نموده‌اند به اينكه هر چند در آيات راجع به نزول جنود غير مرئى مانند آيه راجع به داستان حنين و آيات راجع به داستان احزاب و واقعه بدر نيامده كه اين جنود بر مؤمنين نازل شده، و تصريح نكرده به اينكه جنود نامبرده مؤمنين را تاييد كرده‌اند، ليكن از آنجايى كه مى‌دانيم اين جنود براى يارى و امداد، نازل شده‌اند قهرا مؤمنين را هم يارى‌

[١] سوره فتح آيه ٢٦

[٢] تفسير المنار ج ١٠ ص ٤٢٩

[٣] تفسير المنار ج ١٠ ص ٤٣٠ و ٤٣١