و در الدر المنثور است كه ابن عساكر از ابى امامه از رسول خدا ٦ روايت كرده كه فرمود: قتال دو مورد است: يكى قتال با مشركين تا آنكه ايمان بياورند، و يا زير بار ذلت و دادن جزيه بروند، و ديگرى قتال با ياغيان است تا زمانى كه اطاعت خدا را گردن نهند، پس وقتى كه حاضر شدند خدا را اطاعت كنند آن وقت با آنان به عدالت رفتار مى‌شود[١].

و نيز در همان كتاب است كه ابن ابى شيبه و ابن جرير و ابن منذر و ابن ابى حاتم و ابو الشيخ و بيهقى در سنن خود همگى از مجاهد روايت كرده‌اند كه در تفسير جمله‌(قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ ...)، گفته است: اين آيه وقتى نازل شد كه رسول خدا ٦ و يارانش مامور شده بودند به جنگ تبوك بروند[٢].

مؤلف: در سابق در تفسير آيه مباهله گذشت كه رسول خدا ٦ بر مسيحيان نجران جزيه مقرر فرمود، و اين مطلب بطورى كه از روايات معتبرتر استفاده مى‌شود در سال ششم از هجرت اتفاق افتاد كه جنگ تبوك سالها بعد از آن رخ داد، و همچنين نامه‌هايى كه آن جناب به امپراطور روم و پادشاه مصر و ايران كه همه اهل كتاب بودند نوشت در همين سال بود (پس روايت بالا به نظر درست نمى‌رسد).

و نيز از ابن ابى شيبه از زهرى آورده كه گفت: رسول خدا ٦ از مجوسيان هجر و يهوديان و نصاراى يمن جزيه گرفت، و جزيه آنان از هر بالغى يك دينار بود[٣] و نيز در همان كتاب آمده كه مالك و شافعى و ابو عبيد در كتاب اموال و ابن ابى شيبه از جعفر از پدرش روايت كرده‌اند كه گفت: عمر با مردم در باره جزيه گرفتن از مجوس مشورت كرد، عبد الرحمن بن عوف گفت: من از رسول خدا ٦ شنيدم كه مى‌فرمود: با مجوسيان معامله اهل كتاب كنيد[٤].

و نيز در همان كتاب است كه عبد الرزاق در كتاب مصنف از على بن ابى طالب روايت كرده كه شخصى از او پرسيد جزيه گرفتن از مجوس چطور است؟ فرمود: به خدا سوگند امروز در روى زمين احدى نيست كه در اين باره از من داناتر باشد، مجوسيان اهل كتابى بودند كه در

[١] الدر المنثور ج ٣ ص ٢٢٨

[٢] الدر المنثور ج ٣ ص ٢٢٨

[٣] الدر المنثور ج ٣ ص ٢٢٨

[٤] الدر المنثور ج ٣ ص ٢٢٩