ولاها و ولایتها - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٥

راضی‌تر کرد و در نتیجه ، از این پس ، مخدوم بیش از گذشته به او عنایت‌ خواهد داشت پس استعمال قرب در اینجا یک استعمال مجازی است نه حقیقی‌ ، واقعا وجود خارجی این شخص در نزدیکی وجود خارجی آن شخص قرار نگرفته‌ است ، بلکه از آن رابطه خاص روحی که از طرف مخدوم نسبت به خادم‌ برقرار شده و آثاری که بر این رابطه روحی مترتب است ، مجازا و تشبیها " قرب " تعبیر شده است . قرب به ذات حق چطور ؟ آیا قرب حقیقی است یا قرب مجازی ؟ آیا واقعا بندگان با اطاعت و عبادت و سلوک و اخلاص به سوی خدا بالا می‌روند و به‌ او نزدیک می‌شوند ؟ فاصله شأن کم می‌شود تا آنجا که فاصله از بین می‌رود و به تعبیر قرآن " لقاء رب " حاصل می‌گردد ، و یا اینکه همه این تعبیرات‌ ، تعبیرات مجازی است ؟ به خدا نزدیک شدن یعنی چه ؟ ! خدا دور و نزدیکی‌ ندارد نزدیکی به خدا عینا مانند نزدیکی به یک صاحب مقام اجتماعی است ، یعنی خدا از بنده خود خشنودی حاصل می‌کند و در نتیجه ، لطف و عنایتش‌ عوض می‌شود و بیشتر می‌گردد . البته اینجا سؤال دیگری پیش می‌آید و آن اینکه خشنودی خداوند یعنی چه ؟ خداوند محل حوادث نیست که از کسی خشنود نباشد و بعد خشنود شود و یا خشنود باشد و بعد ناخشنود شود ناچار جواب می‌دهند که تعبیر " خشنودی " و " ناخشنودی " نیز یک تعبیر مجازی است ، مقصود آثار رحمت و عنایت‌ حق است که در صورت طاعت و بندگی می‌رسد و نه چیز دیگر . آن رحمتها و عنایتها چیست ؟ در اینجا منطقها فرق می‌کند : برخی رحمتها و عنایتها را اعم از معنوی و مادی می‌دانند - رحمت