ولاها و ولایتها - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٧

پیمودن صراط عبودیت به مقام قرب الهی نائل می‌گردد و اثر وصول به مقام‌ قرب - البته در مراحل عالی آن - این است که معنویت انسانی که خود حقیقت و واقعیتی است ، در وی متمرکز می‌شود و با داشتن آن معنویت ، قافله سالار معنویات ، مسلط بر ضمائر و شاهد بر اعمال و حجت زمان می‌شود زمین هیچگاه از ولیی که حامل چنین معنویتی باشد ، و به عبارت دیگر ، از " انسان کامل " خالی نیست . ولایت به این معنی غیر از نبوت و غیر از خلافت و غیر از وصایت و غیر از امامت به معنی مرجعیت در احکام دینی است ، غیریتش با نبوت و خلافت و وصایت ، واقعی است و با امامت ، مفهومی و اعتباری . مقصود از اینکه غیریتش با نبوت و خلافت و وصایت ، واقعی است این‌ نیست که هر که نبی یا وصی یا خلیفه شد " ولی " نیست ، بلکه مقصود این‌ است که نبوت و همچنین وصایت و خلافت ، حقیقتی است غیر از ولایت ، و الا انبیاء عظام ، خصوصا خاتم آنها ، دارای ولایت کلیه الهیه بوده اند . و مقصود از اینکه غیریتش با امامت ، اعتباری است این است که یک‌ مقام است ، به اعتباری " امامت " و به اعتبار دیگری " ولایت " نامیده می‌شود کلمه " امامت " در بسیاری از تعبیرات اسلامی در مورد همین ولایت معنوی به کار رفته است مفهوم امامت مفهوم وسیعی است امامت‌ یعنی پیشوایی یک مرجع احکام دینی پیشواست ، و پیشواست و همچنانکه یک‌ مربی باطنی و راهنمای معنوی از باطن ضمیر نیز پیشواست . از نظر شیعه که مسأله ولایت مطرح است از سه جنبه مطرح