ولاها و ولایتها - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥
دوست میدارند و دشمن کسانی هستم که شما را دشمن میدارند ، و یا "
« موال لکم و لاولیاءکم و معاد لاعدائکم » " و امثال اینها که زیاد است .
بحث در دو جهت دیگر است : یکی اینکه آیا خصوص کلمه " ولی " به
معنای دوست استعمال شده است یا خیر ؟ دیگر اینکه معنای " ولی " در
خصوص آیه کریمه " « انما ولیکم الله »" که ولایت امیرالمؤمنین ( ع )
را اثبات میکند به چه معنی استعمال شده است ؟
بعضی معتقدند در قرآن هر جا که این کلمه به کار رفته و ابتداء توهم
میرود که به معنای " دوست " است پس از دقت معلوم میشود که به این
معنی نیست مثلا معنای " « الله ولی الذین آمنوا یخرجهم من الظلمات الی
النور »" [١] این نیست که خدا دوست اهل ایمان است ، بلکه این است
که خداوند با عنایت خاص خود متصرف در شؤون اهل ایمان است و اهل ایمان
در حفظ و صیانت خاص پروردگارند و همچنین معنای " « الا ان اولیاء الله
لا خوف علیهم و لا هم یحزنون »" [٢] این نیست که بر دوستان خدا ترسی
نیست در اینجا کلمه " ولی " از قبیل فعیل به معنای مفعول است پس
معنی چنین میشود : کسانی که خداوند ولی امر آنها و متصرف در شؤون
آنهاست ، مورد ترس و نگرانی نمیباشند و همچنین معنای آیه " « المؤمنون
و المؤمنات بعضهم اولیاء بعض »" این نیست که مؤمنین دوستان یکدیگرند
بلکه این است که مؤمنین نسبت به یکدیگر متعهد و در شؤون یکدیگر متصرف
و در سرنوشت یکدیگر مؤثرند و لهذا بعد
[١] بقره / . ٢٥٧ [٢] یونس / . ٦٢