ولاها و ولایتها

ولاها و ولایتها - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤

یعنی بلافاصله در کنار زید عمرو نشسته است و در کنار عمرو بدون هیچ فاصله‌ ای بکر نشسته است . به همین مناسبت طبعا این کلمه در مورد قرب و نزدیکی به کار رفته است‌ اعم از قرب مکانی و قرب معنوی ، و باز به همین مناسبت در مورد دوستی ، یاری ، تصدی امر ، تسلط و معانی دیگر از این قبیل استعمال شده است ، چون‌ در همه اینها نوعی مباشرت و اتصال وجود دارد . برای این ماده و مشتقات آن ، معانی بسیاری ذکر کرده اند ، مثلا برای‌ لفظ " مولی " بیست و هفت معنی ذکر کرده اند ، اما بدیهی است که این‌ لفظ برای بیست و هفت معنی جداگانه وضع نشده است ، یک معنی اصلی بیشتر ندارد ، در سایر موارد ، به عنایت همان معنی استعمال شده است معانی‌ متعدد ، و به تعبیر بهتر ، موارد استعمال متعدد را از روی قرائن لفظی و حالی باید به دست آورد . این لفظ ، هم در مورد امور مادی و جسمانی استعمال شده است و هم در مورد امور معنوی و مجرد ، ولی مسلما در ابتدا در مورد امور مادی استعمال‌ شده است و از راه تشبیه معقول به محسوس و یا از راه تجرید معنی محسوس‌ از خصوصیت مادی و حسی خودش ، در مورد معنویات هم استعمال شده است ، زیرا توجه انسان به محسوسات - چه از نظر یک فرد در طول عمر خودش و چه‌ از نظر جامعه بشری در طول تاریخش - قبل از تفکر او در معقولات است ، بشر پس از درک معانی و مفاهیم حسی تدریجا به معانی و مفاهیم معنوی‌ رسیده است و طبعا از همان الفاظی که در مورد مادیات به کار می‌برده است‌ استفاده کرده و آنها را