خمس پشتوانه بيت المال - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢ - چكيده احاديث خمس

امام و شيعيان بغداد وضع فوق‌العاده‌اى داشتند و مى‌بايست امام به وضع مستمندان شيعه و مخصوصاً بنى‌هاشم سر و سامانى بدهد، و چاره‌اى جز اين نداشت، كه اين خمس فوق‌العاده را از آنها بگيرد.

اين موضوع حتّى اختصاصى به امام ندارد، و اگر شرايط آنچنان سخت باشد كه درآمد خمس كفايت مصارف آن را نكند حاكم شرع مى‌تواند ماليات فوق‌العاده‌اى بر متمكّنان ببندد، تا مصالح مسلمين از بين نرود، همچنين زكوة كه در حال عادى طبق صريح روايات جوابگوى تمام نيازمندى‌ها است ممكن است در حالات فوق‌العاده به تنهائى كافى نباشد؛ مثل اين كه تمام مسلمانان شديداً از طرف دشمنان مورد تهديد قرار گيرند، و ارتشهاى اسلامى نياز به هزينه بيشترى داشته باشند، در اين موقع حكّام شرع مى‌توانند مبالغ فوق‌العاده‌اى براى حلّ اين مشكلات- به عنوان يك واجب اسلامى- بخواهند.

جالب اين كه امام اين ماليات فوق‌العاده را تنها در طلا و نقره‌اى كه سال بر آن گذشته واجب ساخته است.