خمس پشتوانه بيت المال - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٣ - آيا خمس در صدر اسلام از مردم گرفته مىشد؟

خمس است؛ پرسيدند منظور از ركاز چيست؟ فرمود طلا و نقره‌اى كه خداوند از روز نخست در زمين آفريده است. [١]

در كتاب وسائل الشّيعه نيز حديث مفصّلى در زمينه همين موضوع مربوط به عصر على عليه السلام ديده مى‌شود كه شخصى «ركازى» (معدن يا گنجينه‌اى) در عصر على عليه السلام پيدا كرد، هنگامى كه على عليه السلام از آن آگاه شد به او فرمود خمس آن را بياور و تحويل بده. [٢]

در بحثهاى سابق احاديثى داشتيم كه نشان مى‌داد پيامبر صلى الله عليه و آله در نامه‌هاى خود كراراً دستور مى‌داد كه در سيوب خمس است، و مردم بايد خمس آن را بپردازند، و همانطور كه قبلًا گفته‌ايم «سيوب» بر وزن «عيوب» جمع «سيب» بر وزن «غيب» به معنى معادن و گنجها است و بعضى احتمال داده‌اند كه هرگونه هديه و

[١] سنن بيهقى، جلد ٤، صفحه ١٥٢.

[٢] وسائل الشّيعه، جلد ششم، كتاب خمس، باب ششم، حديث ١.