خمس پشتوانه بيت المال - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤ - ٢ آيا در قرآن خمس مخصوص غنائم جنگى است؟

حتّى كسانى كه يكى از معانى غنيمت را غنائم جنگى ذكر كرده‌اند انكار نمى‌كنند كه معنى اصلى آن معنى وسيعى است، كه به هرگونه چيزى كه انسان بدون مشقّت به آن دسترسى پيدا كند، گفته مى‌شود.

در استعمالات معمولى غنيمت در برابر غرامت ذكر مى‌شود، و همانطور كه معنى غرامت معنى وسيعى است و هرگونه غرامت را شامل مى‌شود، غنيمت نيز معنى وسيعى دارد و به هرگونه درآمد قابل ملاحظه‌اى گفته مى‌شود.

اين كلمه در «نهج‌البلاغه» در موارد زيادى به همين معنى آمده است:

در خطبه ٧٦ مى‌خوانيم:

«اغْتَنَمَ الْمَهَلَ؛

فرصت‌ها و مهلت‌ها را غنيمت بشماريد!»

و در خطبه ١٢٠ مى‌فرمايد:

«مَنْ اخَذَ بِها لَحِقَ وَ غَنِمَ؛

كسى كه به آئين خدا عمل كند به سرمنزل مقصود مى‌رسد و بهره مى‌برد.»