در آغاز اسلام كه نياز بيت‌المال به منابع درآمد شديد بود نيز وضع مسلمانان آنچنان آشفته و پريشان و ضعيف بود كه دادن خمس علاوه بر زكوة، براى آنها طاقتفرسا بود، و به همين دليل خمس گرفته نشد.

امّا در عصر ائمّه ديگر كه خمس غنائم جنگى و همچنين درآمد زمين‌هاى خراجى به دست خلفاى غاصب مى‌رسيد و دست امامان از آن كوتاه بود، و از سوى ديگر مردم توانائى بر پرداخت خمس همه درآمدهاى خود داشتند، امامان خمس را از آنان مطالبه مى‌كردند.

خلاصه اين كه، نگرفتن خمس از خصوص درآمد كسب‌ها در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله و على عليه السلام هيچ‌گونه دليلى بر نبودن اين حكم در برنامه‌هاى احكام اسلام نيست.

ذكر اين نكته نيز لازم است كه از بعضى از نامه‌هاى پيامبر صلى الله عليه و آله كه قبلًا نقل كرديم استفاده مى‌شود كه از