مى‌تواند آن را ببخشد ولى هنگامى كه خود نياز داشته باشد و در مردم توانائى آن را ببيند مى‌تواند آن را بگيرد، همانطور كه امامان بعد، بعضى آن را مى‌گرفتند و بعضى با توجّه به وضع مردم و يا وضع بيت‌المال، آن را مى‌بخشيدند.

در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله و على عليه السلام غنائم فراوانى از طريق جنگها و همچنين درآمد زيادى از طريق زمين‌هاى خراجى كه مال‌الاجاره آنها به بيت‌المال مى‌ريخت عايد حكومت اسلامى مى‌شد، رقم اين غنيمتهاى جنگى گاهى بقدرى زياد بود كه خمس آن به تنهائى مى‌توانست قسمت عمده مشكل مالى حكومت اسلام را برطرف سازد.

و همچنين درآمد زمين‌هاى خراجى نيز گاهى بقدرى زياد بود كه بيت‌المال سرشار از اموال مى‌شد، و در اين شرايط نيازى به گرفتن خمس ارباح مكاسب نبود و لذا آن را عملًا به مردم بخشيدند.