احكام پزشكى

پيشگفتار

1- احكام دانشجويان رشته پزشكى

1 مسائل تحصيلى

2 احكام نگاه و نظر

3 احكام لمس و تماس بدنى

4 گفتگو و اختلاط

5 احكام پوشش

6 استفاده شخصى از امكانات عمومى

8 مسائل ديگر

2- مسائل مربوط به تشريح

1 تشريح مجاز

2 تشريح غير مجاز

احكام تشريح

3- مسائل مربوط با معاينه و درمان

1 ويزيت

2 هزينههاى درمان و معاينات

3 تشخيص بيمارى

4 احكام مختلف معالجه و درمان

7 خلوت با اجنبيّه

8 انواع درمان

4- تحقيقات پزشكى و تبعات آن

شبيهسازى

5- دندان پزشكى

ضمان دندان پزشك

6- زنان و زايمان

1 آموزش رشته زنان و زايمان

2 سزارين

7- جلوگيرى از انعقاد نطفه

راههاى جلوگيرى از باردارى

جلوگيرىهاى مجاز

احكام جلوگيرى از باردارى

8- تلقيح و بارورى مصنوعى

1 تلقيح مجاز

2 تلقيح غير مجاز

3 احكام تلقيح مصنوعى

9- مسائل مربوط به سقط جنين

الف) سقط غير مجاز

ب) مواردى كه سقط جنين جايز است

ج) انتقال جنين

د) احكام سقط جنين

10- ازدواج

الف) ازدواج مبتلايان به ايدز

ب) ترميم پرده بكارت

ج) آزمايش پرده بكارت

د) آزمايشهاى قبل از عقد

و) عيوب و بيماريهاى قابل درمان

ه) بيماريها و عيوب فسخ نكاح

ز) بيماريها و عيوب جايگزين

ح) برخى از عيوبى كه حق فسخ نمىآورد

ط) حكم ازدواج بعد از تغيير جنسيّت واقعى

ى) نفقه زوجه بيمار

11- تغيير جنسيّت

1 تغيير جنسيّت از منظر شرع

2 وظيفه پزشك در برابر متقاضيان تغيير جنسيّت

12- مرگ مغزى

پايان دادن به زندگى

13- پيوند اعضا

الف) پيوندهاى مجاز

ب) پيوندهاى غير مجاز

ج) خريدوفروش اعضاى بدن

د) احكام پيوند

14- خون و فرآوردههاى آن

1 طهارت و نجاست

2 خريدوفروش خون

3 اهدا و انتقال خون

15- پزشكى قانونى

الف) كالبد شكافى براى تعيين علّت مرگ

ب) كالبد شكافى براى اثبات نسب

ج) كالبد شكافى با عدم رضايت اولياى دم

د) كالبد شكافى براى تعليم دانشجويان

ه) كالبدشكافى جنس مخالف

و) اظهار نظر پزشكى قانونى در صورت داشتن مفسده

ز) كالبد شكافى براى تشخيص حيات

ح) نبش قبر براى تشريح

و) برداشتن قرنيه اجساد

2 وظيفه پزشك در برابر اطرافيان بيمار

3 وظيفه پزشك در برابر همكاران

16- وظيفه پزشك در برابر افراد مختلف

1 وظيفه پزشك در برابر بيماران مختلف

4 وظيفه پزشك در برابر حكومت اسلامى

5 وظيفه پزشك در برابر خودش

17- ضمان طبيب

1 خسارات ناشى از داروها

2 خسارات ناشى از اطّلاعات نادرست بيمار به پزشك

3 خسارات ناشى از آزمايشات

4 خسارات ناشى از كوتاهى يا كمبود اطّلاعات پزشك

5 خسارات ناشى از ترك معالجه

6 خسارات ناشى از كمبود امكانات

7 ضمانت پرستاران

8 ضمانت جرّاحان

9 ضمانت آزمايشگاه

10 ضمانت داروخانه

11 ضمانت بيمارستان

12 ضمانت كادر اطاق عمل

14 اخذ برائت براى رفع ضمان

13 ضمانت افراد عادى كه طبابت مىكنند

15 برخى از مواردى كه پزشك ضامن نيست

18- احكام بيمارستانها

19- احكام داروخانهها

20- احكام بيماران

1 احكام طهارت و نجاست

2 احكام وسواس

3 احكام وضو

4 احكام غسل

5 احكام تيمّم بيماران

6 احكام نماز

نماز مسافر

نماز قضا

نماز جماعت

نماز جمعه

بيمارى و سقوط نماز

7 احكام روزه

9 احكام معاملات بيماران

8 احكام حجّ بيماران

10 روشهاى پيشگيرى از بيمارى

11 مراجعه به پزشك غير همجنس

13 احكام وصيّت

14 احكام حدود و تعزيرات

12 تمايلات هم جنسگرايانه

16 احكام ديات

15 احكام قصاص

17 احكام حفظ جان

18 احكام ضرورت و اضطرار

19 خوردنيهاى غير مجاز

20 متفرّقه

احكام پزشكى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٥ - ١ تلقيح مجاز

٨- تلقيح و بارورى مصنوعى‌

١. تلقيح مجاز

الف) مادر جانشين‌

سؤال ١٩٤- رحم بانويى به هر علّت قادر بر نگاهدارى جنين نيست، و آن را سقط مى‌كند. با آميزش تخمك وى و نطفه شوهرش در آزمايشگاه، و انتقال جنين به رحم زن ديگرى كه شوهر ندارد (و به اصطلاح مادر جانشين، يا مادر قائم مقام ناميده مى‌شود) بچّه رشد نموده، و به موقع، متولّد مى‌شود، و برابر قرار داد اجرت معيّنى به مادر جانشين داده مى‌شود، تا كودك تحويل زن و شوهر گردد. آيا اين كار جايز مى‌باشد؟

جواب: اين كار ذاتاً مانع شرعى ندارد، ولى مستلزم مسائل جنبى حرامى از قبيل لمس و نظر كردن است. بنابراين، هرگاه اين كار به وسيله محرمى مانند شوهر انجام شود، به اين صورت كه نطفه خود و يكى از دو همسرش را بگيرد، و تركيب نمايد، و در رحم همسر ديگر (هرچند عقد موقّتى با او خوانده باشد) كشت كند، مرتكب حرامى نشده‌اند. در غير اين صورت، براى مجاز بودن اين محرّمات جنبى بايد ضرورتى وجود داشته باشد.

سؤال ١٩٥- در فرض سؤال قبل، با وجود اينكه اين كودك در رحم مادر