احكام پزشكى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٤ - ١ خسارات ناشى از داروها
سؤال ٣٨٧- با توجّه به علوم روز، چنانچه امكان تعيين حسّاسيّت يك دارو وجود نداشته باشد، آيا پزشك، در صورت ايجاد عارضه مسئول است؟
جواب: در صورتى كه آن دارو منحصر به فرد نباشد، و بيمار جنبه اورژانسى نداشته باشد، استعمال آن دارو روى انسان جايز نيست؛ امّا اگر دارو منحصر به فرد است، و استعمال آن ضرورى به نظر مىرسد، و احتمال نجات بيشتر از احتمال خطر است، بايد آن را در مورد بيمار به كار برد.
سؤال ٣٨٨- به طور كلّى با توجّه به علوم امروزى اگر بدانيم يا احتمال دهيم كه نجات جان بيمار وابسته به مصرف داروهاى خاصّى مىباشد كه مضر است، و اين مضرّات به احتمال قوى براى همگان رخ خواهد داد، و با تجويز پزشك، شخص دچار يك يا چند مورد از اين عوارض شود، آيا پزشك مسئول است؟
جواب: در صورتى كه دارو منحصر به فرد باشد، و تأثير آن از زيانهاى آن بيشتر است، و پزشك چگونگى آن را به بيمار اعلام كند، تجويز آن مانعى ندارد.
سؤال ٣٨٩- اگر دارو يا داروهايى نه براى نجات جان بيمار، بلكه جهت تسكين و مداواى ناراحتيهايى كه باعث آزار وى مىشود (همانند: تب، خارش، درد، زخم و مانند آن) تجويز گردد، و بدانيم يا احتمال دهيم كه اين داروها مؤثر است، ولى با توجّه به اينكه اكثر داروهاى مؤثر، در كوتاه مدّت يا درازمدت داراى عوارض زيادى مىباشد، در صورت تجويز پزشك و ايجاد عارضه، كه گاه بدتر از بيمارى اوّليه مىباشد، آيا چيزى بر عهده پزشك خواهد بود؟ (لازم به ذكر است شايعترين و بيشترين تجويز دارو در چنين مواردى صورت مىگيرد، و لذا اهمّيت فراوانى دارد، و از طرفى اگر به دنبال دارويى باشيم كه هيچ ضررى نداشته باشد، گاه هيچ درمانى نبايد انجام شود).
جواب: اگر ضرر مهمّى نداشته باشد اشكالى ندارد؛ زيرا داروها به هر حال