احكام پزشكى
(١)
پيشگفتار
١٣ ص
(٢)
1- احكام دانشجويان رشته پزشكى
١٥ ص
(٣)
1 مسائل تحصيلى
١٥ ص
(٤)
2 احكام نگاه و نظر
١٨ ص
(٥)
3 احكام لمس و تماس بدنى
١٩ ص
(٦)
4 گفتگو و اختلاط
٢٢ ص
(٧)
5 احكام پوشش
٢٢ ص
(٨)
6 استفاده شخصى از امكانات عمومى
٢٤ ص
(٩)
7 ضمان
٢٤ ص
(١٠)
8 مسائل ديگر
٢٥ ص
(١١)
2- مسائل مربوط به تشريح
٢٧ ص
(١٢)
1 تشريح مجاز
٢٧ ص
(١٣)
2 تشريح غير مجاز
٢٨ ص
(١٤)
احكام تشريح
٢٩ ص
(١٥)
3- مسائل مربوط با معاينه و درمان
٣١ ص
(١٦)
1 ويزيت
٣١ ص
(١٧)
2 هزينههاى درمان و معاينات
٣٢ ص
(١٨)
3 تشخيص بيمارى
٣٤ ص
(١٩)
4 احكام مختلف معالجه و درمان
٣٥ ص
(٢٠)
5 نگاه
٣٧ ص
(٢١)
6 لمس
٣٩ ص
(٢٢)
7 خلوت با اجنبيّه
٤١ ص
(٢٣)
8 انواع درمان
٤٢ ص
(٢٤)
4- تحقيقات پزشكى و تبعات آن
٤٩ ص
(٢٥)
شبيهسازى
٥٤ ص
(٢٦)
5- دندان پزشكى
٥٧ ص
(٢٧)
ضمان دندان پزشك
٥٨ ص
(٢٨)
6- زنان و زايمان
٦١ ص
(٢٩)
1 آموزش رشته زنان و زايمان
٦١ ص
(٣٠)
2 سزارين
٦٢ ص
(٣١)
7- جلوگيرى از انعقاد نطفه
٦٥ ص
(٣٢)
راههاى جلوگيرى از باردارى
٦٦ ص
(٣٣)
جلوگيرىهاى مجاز
٦٩ ص
(٣٤)
احكام جلوگيرى از باردارى
٧٠ ص
(٣٥)
8- تلقيح و بارورى مصنوعى
٧٥ ص
(٣٦)
1 تلقيح مجاز
٧٥ ص
(٣٧)
2 تلقيح غير مجاز
٨١ ص
(٣٨)
3 احكام تلقيح مصنوعى
٨٥ ص
(٣٩)
9- مسائل مربوط به سقط جنين
٨٧ ص
(٤٠)
الف) سقط غير مجاز
٨٧ ص
(٤١)
ب) مواردى كه سقط جنين جايز است
٨٨ ص
(٤٢)
ج) انتقال جنين
٩٤ ص
(٤٣)
د) احكام سقط جنين
٩٥ ص
(٤٤)
10- ازدواج
٩٩ ص
(٤٥)
الف) ازدواج مبتلايان به ايدز
٩٩ ص
(٤٦)
ب) ترميم پرده بكارت
٩٩ ص
(٤٧)
ج) آزمايش پرده بكارت
١٠٠ ص
(٤٨)
د) آزمايشهاى قبل از عقد
١٠٠ ص
(٤٩)
و) عيوب و بيماريهاى قابل درمان
١٠٢ ص
(٥٠)
ه) بيماريها و عيوب فسخ نكاح
١٠١ ص
(٥١)
ز) بيماريها و عيوب جايگزين
١٠٣ ص
(٥٢)
ح) برخى از عيوبى كه حق فسخ نمىآورد
١٠٤ ص
(٥٣)
ط) حكم ازدواج بعد از تغيير جنسيّت واقعى
١٠٥ ص
(٥٤)
ى) نفقه زوجه بيمار
١٠٦ ص
(٥٥)
11- تغيير جنسيّت
١٠٧ ص
(٥٦)
1 تغيير جنسيّت از منظر شرع
١٠٧ ص
(٥٧)
2 وظيفه پزشك در برابر متقاضيان تغيير جنسيّت
١٠٩ ص
(٥٨)
12- مرگ مغزى
١١٣ ص
(٥٩)
پايان دادن به زندگى
١١٥ ص
(٦٠)
13- پيوند اعضا
١١٩ ص
(٦١)
الف) پيوندهاى مجاز
١١٩ ص
(٦٢)
ب) پيوندهاى غير مجاز
١٢٥ ص
(٦٣)
ج) خريدوفروش اعضاى بدن
١٢٨ ص
(٦٤)
د) احكام پيوند
١٣٠ ص
(٦٥)
14- خون و فرآوردههاى آن
١٣٥ ص
(٦٦)
1 طهارت و نجاست
١٣٥ ص
(٦٧)
2 خريدوفروش خون
١٣٦ ص
(٦٨)
3 اهدا و انتقال خون
١٣٦ ص
(٦٩)
15- پزشكى قانونى
١٣٩ ص
(٧٠)
الف) كالبد شكافى براى تعيين علّت مرگ
١٣٩ ص
(٧١)
ب) كالبد شكافى براى اثبات نسب
١٤٠ ص
(٧٢)
ج) كالبد شكافى با عدم رضايت اولياى دم
١٤٠ ص
(٧٣)
د) كالبد شكافى براى تعليم دانشجويان
١٤١ ص
(٧٤)
ه) كالبدشكافى جنس مخالف
١٤١ ص
(٧٥)
و) اظهار نظر پزشكى قانونى در صورت داشتن مفسده
١٤٢ ص
(٧٦)
ز) كالبد شكافى براى تشخيص حيات
١٤٢ ص
(٧٧)
ح) نبش قبر براى تشريح
١٤٣ ص
(٧٨)
و) برداشتن قرنيه اجساد
١٤٣ ص
(٧٩)
2 وظيفه پزشك در برابر اطرافيان بيمار
١٤٩ ص
(٨٠)
3 وظيفه پزشك در برابر همكاران
١٤٩ ص
(٨١)
16- وظيفه پزشك در برابر افراد مختلف
١٤٥ ص
(٨٢)
1 وظيفه پزشك در برابر بيماران مختلف
١٤٥ ص
(٨٣)
4 وظيفه پزشك در برابر حكومت اسلامى
١٥٠ ص
(٨٤)
5 وظيفه پزشك در برابر خودش
١٥٠ ص
(٨٥)
17- ضمان طبيب
١٥٣ ص
(٨٦)
1 خسارات ناشى از داروها
١٥٣ ص
(٨٧)
2 خسارات ناشى از اطّلاعات نادرست بيمار به پزشك
١٥٦ ص
(٨٨)
3 خسارات ناشى از آزمايشات
١٥٦ ص
(٨٩)
4 خسارات ناشى از كوتاهى يا كمبود اطّلاعات پزشك
١٥٧ ص
(٩٠)
5 خسارات ناشى از ترك معالجه
١٥٨ ص
(٩١)
6 خسارات ناشى از كمبود امكانات
١٥٩ ص
(٩٢)
7 ضمانت پرستاران
١٦٠ ص
(٩٣)
8 ضمانت جرّاحان
١٦٣ ص
(٩٤)
9 ضمانت آزمايشگاه
١٦٤ ص
(٩٥)
10 ضمانت داروخانه
١٦٥ ص
(٩٦)
11 ضمانت بيمارستان
١٦٥ ص
(٩٧)
12 ضمانت كادر اطاق عمل
١٦٦ ص
(٩٨)
14 اخذ برائت براى رفع ضمان
١٦٧ ص
(٩٩)
13 ضمانت افراد عادى كه طبابت مىكنند
١٦٦ ص
(١٠٠)
15 برخى از مواردى كه پزشك ضامن نيست
١٧١ ص
(١٠١)
18- احكام بيمارستانها
١٧٣ ص
(١٠٢)
19- احكام داروخانهها
١٧٥ ص
(١٠٣)
20- احكام بيماران
١٧٧ ص
(١٠٤)
1 احكام طهارت و نجاست
١٧٧ ص
(١٠٥)
2 احكام وسواس
١٨٣ ص
(١٠٦)
3 احكام وضو
١٨٩ ص
(١٠٧)
4 احكام غسل
١٩٢ ص
(١٠٨)
5 احكام تيمّم بيماران
١٩٤ ص
(١٠٩)
6 احكام نماز
١٩٧ ص
(١١٠)
نماز مسافر
٢٠٣ ص
(١١١)
نماز قضا
٢٠٣ ص
(١١٢)
نماز جماعت
٢٠٥ ص
(١١٣)
نماز جمعه
٢٠٦ ص
(١١٤)
بيمارى و سقوط نماز
٢٠٦ ص
(١١٥)
7 احكام روزه
٢٠٧ ص
(١١٦)
9 احكام معاملات بيماران
٢١٤ ص
(١١٧)
8 احكام حجّ بيماران
٢١٢ ص
(١١٨)
10 روشهاى پيشگيرى از بيمارى
٢١٦ ص
(١١٩)
11 مراجعه به پزشك غير همجنس
٢١٨ ص
(١٢٠)
13 احكام وصيّت
٢٢٧ ص
(١٢١)
14 احكام حدود و تعزيرات
٢٢٧ ص
(١٢٢)
12 تمايلات هم جنسگرايانه
٢٢٥ ص
(١٢٣)
16 احكام ديات
٢٣٠ ص
(١٢٤)
15 احكام قصاص
٢٢٩ ص
(١٢٥)
17 احكام حفظ جان
٢٣٢ ص
(١٢٦)
18 احكام ضرورت و اضطرار
٢٣٥ ص
(١٢٧)
19 خوردنيهاى غير مجاز
٢٣٦ ص
(١٢٨)
20 متفرّقه
٢٣٧ ص
 
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

احكام پزشكى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١ - ٤- تحقيقات پزشكى و تبعات آن

٣. مانند مسأله سابق است.

سؤال ١٢٥- معمولًا براى كسب اطّلاعات بيشتر پزشكى در جهت تشخيص امراض و درمان آن روى انسانها، آزمايشهاى طبّى گوناگونى كه گاه خطرناك هم هست انجام مى‌دهند، در اين مورد به سؤالات زير پاسخ فرماييد:

١. اگر بيمار يقين داشته كه چنانچه خود را در معرض چنين آزمايشاتى قرار دهد به استقبال خطرات جانى براى خود رفته است، ولى از طرفى هم به پيشرفت علم پزشكى و به معالجه و مداواى جامعه مسلمانان در آينده كمك نموده است. آيا قرار گرفتن در معرض چنين آزمايشاتى جايز است؟

٢. اگر ضرر جانى محتمل، ولى كمك به علم پزشكى فوق الذّكر قطعى باشد، آيا در اين صورت بيمار مى‌تواند خود را در معرض آزمايش قرار دهد؟

٣. اگر هيچ گونه علمى به ضرر جانى براى خود نداشته باشد، و فايده آزمايش هم براى كمك فوق الذكر محتمل باشد، چه حكمى دارد؟

٤. اگر فايده آزمايشات فوق الذكر به سود تمامى افراد بشر باشد، در معرض قرار دادن در صورت علم به ضرر، يا احتمال ضرر، يا عدم علم به ضرر چه حكمى خواهد داشت؟

٥. در صورتى كه آزمايشات مورد بحث براى اهداف فوق الذكر هيچ گونه ضررى براى انسان بيمار نداشته باشد، آيا طبيب بدون اطّلاع و كسب اجازه از بيمار مى‌تواند چنين اقدامى نمايد؟

٦. چنانچه در صورت ضرورت انجام چنين آزمايشاتى جايز باشد، منظور از ضرورت چيست؟

جواب: ١. جايز نيست.

٢. اگر احتمال آن قوى باشد مشكل است.

٣. اشكالى ندارد.