جوان، هيجان و خويشتندارى - گروهى از نويسندگان - الصفحة ٢٠٩ - پيش فرض ها

حجاب مطلوب اسلام را در يك سازمان منطقى، مورد تأمّل و نقد قرار دهيم.

پيشْ‌فرض‌ها

قبل از ورود، بايسته است كه برخى پيش‌فرض‌ها و اصول موضوعه (بنيادين) را فهرستوار مرور كنيم تا هنگام نقد كردن ايرادها، دچار زياده‌گويى و تكلّف نگرديم:

يك. آدمى، داراى نيازهاى گوناگون مادى و معنوى است كه خوش‌بختى وى، در گرو رشد و تكاملِ هماهنگ و تعديل يافته همه آنهاست، بدين معنا كه اگر هر يك از آنها از رشد و تعديل، باز بمانَد، به همان ميزان، انسان، از كمال و تعالى محروم مى‌مانَد و در سايه اين تعديل و هماهنگى است كه رهايى از فربهى و تورّم و تك‌بُعدى شدن، امكان‌پذير است.

دو. غريزه جنسى، براى زندگى، به سان خودِ حيات، ضرورت دارد. اين غريزه و ديگر غرايز مادى، به منزله موتور زندگانى‌اند. از اين‌رو نمى‌توان آنها را نمودهاى منفى حيات تلقى كرد؛ اما بايد توجه داشت كه اين غريزه، بخشى از نيروهاى وجود آدمى است كه بايد همراه با ساير نيروها مورد توجّه قرار گيرد.

سه. در ميان تمام اقوام و ملل، هرزگى و بى‌بندوبارى، امرى نكوهيده و مضر به شخصيت فردى و اجتماعى انسان محسوب مى‌شود. در تمام اديان الهى، بر اين نكته تأكيد شده است و حتى فيلسوفانى كه به لذت‌گرايى معروف‌اند، آن را نكوهش كرده‌اند. درباره «يانگ چو» فيلسوف چينى لذت‌گراى قرن پنجم تا سوم پيش از ميلاد گفته‌اند: «نبايد فراموش كرد كه يانگ چو با اين كه خواستار لذّت‌هاى حسّى بود، ولى عليه زياده‌روى‌ها و هرزگى‌ها- كه از ديدگاه او و مكتبش ويرانگر طبيعت انسان است- به مقابله برمى‌خاست».[١] اين امر مى‌تواند نشانگر اين حقيقت باشد كه فطرت انسانى، با آزادى‌هاى‌

[١]. اخلاق در چين و هند باستان، ص ٥٤