نهضت انتظار - حیدری، احمد - الصفحة ٢١

جالب اين است كه قرآن اين گروه را «عالم» نمى‌خواند، بلكه با واژه «الذين اوتوا الكتاب» (صاحبان كتاب) به آنان اشاره مى‌كند. اين گروه از خواص، رفتار بدى در طول تاريخ از خود نشان داده‌اند.
٣- «مترفين» به معناى ثروتمندان مرفه و بى درد. اينان گروه ديگرى از خواص‌اند كه غرق در نعمت و موهبتهاى دنيايى‌اند. اين گروه از خواص، كه از امكانات اقتصادى و رفاهى فراوان برخوردارند، نهضتهاى حق‌طلبانه را مانع عيش خود مى‌دانند و در برابر آن موضع انكارى مى‌گيرند:
ما در هيچ شهر و ديارى، انذار كننده‌اى نفرستاديم مگر مرفّهان عياشى آنجا گفتند: ما به آنچه شما بدان مبعوث گشته‌ايد، كافريم. «١» ٤- «ملأ» به معناى كسانى كه عظمت و شوكت و هيبت مادى يا معنوى آنان چشم و دل مردم را پر كرده و آنان را به تكريم و اطاعت وا داشته است. «٢» كار بردهاى گوناگون اين كلمه در قرآن و روايات حاكى از آن است كه منظور از آن، اشراف و شخصيت‌هايى هستند كه رهبرى و خط دهى اجتماعى را به عهده دارند و بازوى فكرى، اساسى و اجتماعى حاكم‌اند. در روايت است مردى از انصار، كه پيروزى مسلمانان در جنگ بدر را چندان مهم نمى‌پنداشت و گمان مى‌برد اين پيروزى، پيامد چشگميرى ندارد، نزد پيامبر (ص) عرض كرد: «ما در بدر، فقط چند پيرمرد را كشتيم.» پيامبر (ص) در ردّ پندار او فرمود:
آنان گروهى از بزرگان بودند كه اگر آنان را مى‌ديدى، خود را در مقابلشان مى‌باختى و اگر به تو دستورى مى‌دادند اطاعت مى‌كردى و شأن و كار خود را در قبال شأن و كار آنان ناچيز مى‌شمردى. «٣»