«وَ ما كُنْتَ تَتْلُوا مِنْ قَبْلِهِ مِنْ كِتابٍ وَ لا تَخُطُّهُ بِيَمينِكَ اذاً لَارْتابَ الْمُبْطِلُونَ» «١» قبل از نزول قرآن نه كتابى مى‌خواندى و نه چيزى مى‌نوشتى وگرنه تبهكاران به ترديد مى‌افتادند.
هر چند در ميان اجتماع كسانى بودند كه خواندن و نوشتن را فرا گرفته بودند امّا پيامبر مثل اكثريت مردم، خواندن و نوشتن فرا نگرفته بود تا وقتى كه قرآن را آورد، بفهمند كلام خودش نيست.
«قُلْ لَوْ شاءَ اللَّهُ ما تَلَوْتُهُ عَلَيْكُمْ وَ لا ادْريكُمْ بِهِ فَقَدْ لَبِثْتُ فيكُمْ عُمُراً مِنْ قَبْلِهِ افَلا تَعْقِلُونَ» «٢» اگر خدا خواسته بود اين كتاب را بر شما تلاوت نمى‌كردم و شما را از آن آگاه نمى‌ساختم، چه اين كه قبل از نزول قرآن، عمرى را در ميان شما سپرى كردم آيا نمى فهميد؟
به ديگر سخن، قبل از دوران رسالت هيچگاه اين گونه سخنان از وى نشنيده‌ايد، سخنان امروزى‌اش با سخنان ديروزيش فرق دارد؛ اگر اين كار خدا نيست، بايد مشابهش در سخنان گذشته‌اش باشد. پس خود همين، دليل است كه اين يك كار الهى است و خدا خواسته كه اين طور سخن بگويد؛ پس اگر عقل داشته باشيد، بايد بفهميد كه اين تفاوت سخن به امر خدا حاصل شده است.
حاصل آن كه اگر به فرض محال امكان داشته باشد كه صدها گروه دانشمند و متخصص با همكارى و هميارى يكديگر، چنين كتابى را تهيه كنند امّا هرگز يك فرد درس نخوانده از عهده چنين كارى بر نخواهد آمد و ظهور چنين كتابى، با اين ويژگيها از فرد تحصيل نكرده‌اى اعجاز او مى‌باشد.
ب- هماهنگى و عدم اختلاف:
قرآن كتابى است كه در طول بيست و سه سال رسالت پيامبر (ص) كه دورانى بحرانى و پرماجرا و توأم با فراز و نشيبها و حوادث تلخ و شيرين فراوان بود، نازل گرديد ولى اين‌