نبوت از ديدگاه قرآن و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٥
و برنامه او و پيرو كتاب او بود و هر پيامبرى كه معاصر ابراهيم و يا بعد از او بود، تا زمان موسى (ع)، بر شريعت ابراهيم (ع) و برنامه او و پيرو كتاب او بود و هر پيامبرى كه تا زمان حضرت عيسى (ع)، بر شريعت موسى (ع) و برنامه او و پيرو كتاب او بود و هر پيامبرى كه معاصر عيسى و بعد از او بود تا زمان پيامبر ما محمد (ص)، بر شريعت و برنامه عيسى و پيرو كتاب او بود. پس اين پنج نفر اولوالعزمند و آنان برترين انبيا و پيامبرانند و شريعت محمد تا روز قيامت نسخ نمىشود و تا روز قيامت پيامبرى بعد از او نخواهد آمد » «١» ابن ابى يعفور مىگويد از امام صادق (ع) شنيدم كه فرمود:
«سادَةُ النَّبِيِّينَ وَ الْمُرْسَلينَ خَمْسَةٌ وَ هُمْ اولُوالْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَ عَلَيْهِمْ دارَتِ الرَّحى نُوحٌ وَ ابْراهيمُ وَ مُوسى وَ عيسى وَ مُحَمَّدٌ (ص)» «٢» اشراف و بزرگان پيامبران و مرسلين پنج نفرند كه آنان پيامبران اولوالعزماند و سنگ آسياب (نبوّت و شريعت و دين) به دور آنان مىچرخد. آنان عبارتند از نوح، ابراهيم، موسى، عيسى و محمّد (ص).
فرق بين رسول، نبى و محدّث قرآن كريم پيامبران را گاهى به نام نبى و گاهى به نام رسول مىخواند. «رسول» كسى است كه داراى رسالتى است و از طرف كسى به سوى ديگرى فرستاده مىشود؛ و بطور يقين عدهاى از انبيا، از طرف خداوند رسالتى براى مردم داشتند كه بايد آن را به مردم ابلاغ مىكردند. اما واژه «نبى» اگر از مادّه «نبأ» باشد به معناى صاحبخبر مهم است (كه همان اخبار غيبى است) و اگر از مادّه «نبو» باشد به معناى داراى مقام والا و برجسته است؛ ولى احتمال اول قويتر است؛ زيرا درست است كه همه انبيا داراى مقام رفيعى هستند و يا افراد برجسته جامعه هستند ولى اطلاق اين وصف (نبى به معناى صاحب مقام والا و برجسته) بر آنان، از اين جهت كه آنان واسطه بين خدا و انسان هستند، چندان مناسبتى ندارد. بنابراين مىتوانيم «نبى» را به «آگاه از غيب» و «كسى كه داراى خبرهاى غيبى است»