آورده‌اند، در خرد و پاكى و خوبى در ميان مردم نمونه باشند، گواه صدق مدعى است.
٥- ايمان او به گفته‌هاى خودش:
بايد ديد مدّعى تا چه اندازه به گفته‌هاى خود ايمان دارد. اين مطلب را هم از طرز عمل او به دستورهايى كه آورده و هم از ميزان فداكارى و از خود گذشتگى او در برابر مشكلات رسالتش، مى‌توان تشخيص داد.
البته ممكن است هر يك از اين قراين به تنهايى براى اثبات قطعى صدق يا كذب گفتار مدعى نبوت كافى نباشد ولى بطور مسلم، بررسى همه اين قراين به صورت كامل و صحيح، دليل قاطعى براى اثبات مطلب خواهد بود.
قيصر روم از راه گردآورى شواهد و قراين، حقانيّت دعوت پيامبر اسلام را روشن ساخت. هنگامى كه نامه پيامبر به وى رسيد و او احتمال داد كه وى همان پيامبر موعود تورات و انجيل باشد، در صدد تحقيق برآمد؛ گروهى از قريش كه در رأسشان ابوسفيان بود و براى تجارت به شام رفته بودند را احضار و سؤالاتى در مورد پيامبر اكرم (ص) كرد و پس از دريافت پاسخ گفت: اگر پاسخهاى شما صحيح باشد، او بطور قطع پيامبر است. «١» راه سوّم: گواهى پيامبران پيشين يا معاصر كسى كه نبوت او از روى دلايل قطعى مانند معجزه ثابت شده باشد، اگر پيامبر ديگرى را با ذكر نام و مشخصات معرفى كرد، خواه معاص نبوت از ديدگاه قرآن و روايات ٥١ ٣ - رهبرى بى‌نظير:
ص : ٥١ ر هم باشند يا نه، نبوت آن پيامبر ثابت مى‌شود. البته خبر معرفى آن پيامبر، بايد بطور قطع و يقين به دست مردم برسد و به هر خبر ضعيف، بلكه به خبر واحد معتبر هم در اين زمينه نمى‌شود اكتفا كرد.
و راز ثبوت نبوت فردى به معرّفى پيامبر ديگر، اين است كه وقتى نبوت پيامبر اول ثابت شد، صحّت آنچه را هم كه ادعا مى‌كند از طرف خداست، ثابت مى‌شود. اگر پيامبربودن ملازم نباشد با لزوم صحّت و پذيرفتن آنچه كه به او وحى شده، چه فايده‌اى در نبوّتش‌