درس هشتم:: زمامداران اموى معاصر امام صادق (ع)
دوران ٣٤ ساله امامت امام صادق (ع) از نظر شرايط سياسى- اجتماعى به دو بخش عمده تقسيم مى‌شود: بخش نخست به مدت هيجده سال كه مقارن با حكومت امويان بوده، و بخش دوم به مدت شانزده سال كه همزمان با حكومت عباسيان بوده است.
امام صادق (ع) در بخش نخست از دوران امامت خود با پنج تن از خلفاى اموى به نامهاى: هشام بن عبدالملك، وليد بن يزيد، يزيد بن وليد، ابراهيم بن وليد و مروان بن محمد، معاصر بود. براى تبيين نقش پيشواى ششم در قبال مسائل و جريانهاى سياسى جامعه اسلامى در اين دوره، ناگزيريم نظرى اجمالى به زندگى سياسى خلفاى معاصر دوره امامت آن حضرت به عنوان گردانندگان دستگاه خلافت اسلامى و تلاشها و موضعگيريهاى آنان در برابر اسلام، علويان و عموم مردم بيفكنيم. بحث و بررسى در اين زمينه را در دو محور پى مى‌گيريم.
الف- خط مشى كلّى‌ خلفاى معاصر امام صادق (ع) در خط مشى كلّى خود همان سياستى را دنبال كردند كه نياكانشان براى آنان ترسيم كرده بودند و آن عبارت بود از: مبارزه با اسلام ناب و رهبران آن به عنوان جانشينان پيامبر (ص)، حفظ قدرت و حكومت به هر وسيله ممكن و