(نيشابور فعلى) رفت. در اين شهر نبرد سختى بين نيروهاى حكومتى كه تعدادشان بالغ بر ده‌هزار نفر مى‌شد و يحيى و يارانش كه تعدادشان از هفتاد نفر تجاوز نمى‌كرد، رخ داد.
در اين نبرد، فرمانده نيروهاى حكومتى به هلاكت رسيد و تلفات سنگينى بر نيروهايش وارد آمد، و يحيى با پيروزى بر دشمن و دستيابى به غنائم فراوان، به طرف هرات حركت كرد و از آنجا به جوزان رفت. در جوزان دوبار، برخورد شديدى بين يحيى و نيروهاى اموى صورت گرفت. اين پيكار با مقاومت شديد انقلابيون، سه روز به درازا كشيد و سرانجام به شهادت يحيى و يارانش منجر گشت. «١» ٥- قيام عبداللَّه بن معاويه: وى از تبار جعفر طيّار و از علويانى بود كه در سال ١٢٧ هجرى قمرى عليه حكومت يزيد بن وليد، در كوفه قيام كرد و مردم را به «الرضا من آل محمّد» فراخواند. «٢» جمع زيادى گرد او جمع شدند. وى سپس به سمت فارس حركت كرد و در اندك زمانى بر همدان، قم، رى، قومس، اصفهان و فارس مسلّط شد و برادرانش را بر شهرهاى فتح شده گمارد. برخى از چهره‌هاى سياسى بنى هاشم از قبيل:
سفّاح، منصور و عيسى بن على از دعوت او استقبال كردند و به سويش شتافتند. نهضت عبداللَّه تا دوران خلافت «مروان بن محمد» آخرين خليفه اموى ادامه داشت. «٣» ٦- حركت پنهانى عباسيان: از جمله اقدامات سازمان يافته‌اى كه عليه حكومت امويان در اين دوره صورت گرفت، حركت عباسيان بود. اين حركت در سال صدم هجرى و توسّط ابوهاشم، عبداللَّه بن محمّد بن حنفيّه علوى شكل گرفت؛ سپس محمد بن على بن عبداللَّه بن عباس آن را گسترش داد و پس از وى فرزندانش: ابراهيم امام، سفّاح و منصور، آن را پى گرفتند و با متمركز كردن فعّاليتهاى خود روى خراسان و بهره‌گيرى از وجود ابومسلم خراسانى و آشكاركردن قيام خود در دوران مروان بن محمّد، موفق شدند پايه‌هاى پوشالى حكومت اموى را در هم فروريخته، زمينه به قدرت‌