تاريخ زندگانى امام صادق(ع) - رفیعی، علی - الصفحة ٣٣
١- جود و بخشش بخششهاى امام صادق (ع) به نيازمندان را به دو بخش مىتوان تقسيم كرد:
بخششهاى آشكار و بخششهاى پنهانى. امام (ع) در موضوع بخشش، همواره عالىترين مرحله آن- كه بخشش تا حدّ بىنيازى طرف باشد- را بر مىگزيد.
نيازمندى از امام صادق (ع) تقاضاى كمك كرد. امام (ع) به خدمتكارش فرمود: نزد تو چقدر پول است؟ عرض كرد: چهار صد درهم. فرمود: آن را به وى بده. فرد نيازمند مبلغ را گرفت و پس از سپاس از امام رفت. (هنوز چند قدمى نرفته بود كه) امام به خدمتكارش دستور داد او را باز گرداند. نيازمند عرض كرد: سرور من، از شما كمك خواستم، شما هم اجابت كرديد؛ پس دوباره مرا به چه منظور فرا خوانديد؟ امام (ع) فرمود: رسول خدا (ص) فرموده است: «بهترين صله و بخشش آن است كه طرف را بىنياز كند.» و ما تو را (با اين بخششمان) بىنياز نكرديم. بيا اين نگين انگشترى را بگير (و دقت كن) كه براى آن ده هزار درهم دادهام؛ به هنگام نيازمندى آن را به همين قيمت بفروش. «١» بخش عمدهاى از بخششهاى امام صادق (ع) را بخششهاى شبانه و پنهانى تشكيل مىداد. «هشام بن سالم» مىگويد:
روش امام صادق (ع) اين بود كه چون پاسى از شب مىگذشت، مقدارى پول برمىداشت و كيسهاى نان و گوشت بر دوش مىگرفت و براى نيازمندان مدينه مىبرد و ميان آنان تقسيم مىكرد؛ بدون آنكه او را بشناسند. چون امام (ع) در گذشت و اين كمكها قطع شد، مردم دانستند كه آن كه به آنان كمك مىكرد، امام صادق (ع) بوده است. «٢» «ابو جعفر خثعمى» مىگويد: