تعاليم قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٠

از ديدگاه قرآن يكى از عوامل مهمّ پيروزيها و شكستها، حركتهاى تكاملى و تنزّلى و ثبات و زوال نعمتها، تحوّلات درونى خود افراد است. ادامه نعمتهاى الهى به انديشه و عمل اشخاص بستگى دارد، و اگر فرد يا جامعه‌اى خود را در مسير حق قرار داد و زندگى خود را برمبناى رضايت الهى، پى نهاد و با دستورات او هماهنگ ساخت، به سرچشمه حيات معقول، دست يافته است، ولى اگر بر خلاف مكتب الهى، حركت كرد، نافرمانى ورزيد و به فساد و نفاق آلوده شد، و شايستگى پذيرش مواهب الهى را از دست داد، نعمتهاى خداوند هم تغيير مى‌يابد و عذاب، جاى نعمت و رحمت را مى‌گيرد وآب و باران حيات بخش به سيل بنيان كن تبديل مى‌شود و عمران و آبادى را به ويرانى مى‌كشد و اين يك سنّت تغييرناپذير الهى است. «١» امام صادق عليه السّلام فرمود:
ما انْعَمَ اللَّهُ عَلى‌ عَبْدٍ بِنِعْمةٍ فَسَلَبَها ايَّاها حَتّى‌ يَذْنِبَ ذَنْباً يَسْتَحِقُّ بِذلِكَ السَّلْبَ. «٢» خداوند، نعمتى را كه به بنده‌اى بخشيده از او نمى گيرد مگر اينكه گناهى كند كه به خاطر آن مستحق سلب آن نعمت شود.
پس تداوم يا سلب نعمتهاى الهى، ريشه در خود افراد دارد، چرا كه خاستگاه نعمت، نفس آدمى است وبا تغيير آن، نعمتهاى خداوندى تغيير مى يابد. «٣» با تغيير بنيادين درونى مى توان سرنوشت را به دست گرفت، اگر درد انسان از خود اوست درمان هم در دست او است، تا در وضع او دگرگونى پيدا نشود وخويشتن را عوض نكند سرنوشتش عوض نخواهد شد. «٤» وَ دَوائُكَ فيكَ وَ ما تَشْعُرُ و دائُكَ فِيكَ و ما تُبْصِرُ «٥» داروى تو در وجود توست و نمى‌دانى و درد تو نيز از خود توست و نمى‌بينى‌