تعاليم قرآن (ج6)

تعاليم قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٤

قرآن كريم مى‌فرمايد:
آن خانه آخرت را براى كسانى قرار داده‌ايم كه در زمين جاه‌طلبى نكنند و فساد برنينگيزند. «١» امّا پذيرفتن مسئوليت و به عهده گرفتن آن براى خدمت به خلق خدا، خود عبادت بلكه از بالاترين عبادتهاست و نه تنها اعلام آمادگى كردن و پذيرفتن مسئوليت براى اين هدف، بد نيست، بلكه خوب و در بعضى جاها واجب و لازم است.
حضرت يوسف (ع)، پيامبر و بنده مخلَص خداست و چون آينده خطرناك مصر را مى‌بيند و وجود فردى كاردان، در اين پست براى عبور دادن مصر از دوره بحران برايش محرز مى‌شود و نيز از طرف ديگر خود را شايسته‌ترين فرد، براى پذيرفتن اين مسئوليت و يا حداقل از شايسته‌ترينها مى‌داند، احساس وظيفه مى‌كند كه خود را معرفى نمايد. براى پذيرفتن آن مسئوليت، اعلام آمادگى مى‌كند و بدين صورت به ما درس مسؤوليت‌پذيرى مى‌دهد.
تعهّد و تخصص‌ ملاك پذيرفتن مسئوليت را مى‌توان در دو جمله خلاصه كرد: يكى داشتن تعهد و پاى‌بندى به دين، و ديگرى داشتن تخصص و كاردانى در زمينه آن مسئوليت. اگر دو ملاك اصلى تعهد و تخصص در واگذارى مسئوليتها رعايت گردد، بهترين نتيجه حاصل خواهد شد و چنانچه فرد منصوب، هيچ يك از اين دو ملاك يا يكى از آن دو را نداشته باشد، نتيجه مطلوب به دست نخواهد آمد. حضرت يوسف (ع) هنگام اعلام آمادگى به اين دو شرط اساسى اشاره كرده، مى‌فرمايد من هم امانتدار، امين و متعهد و هم عالم، كاردان و متخصص هستم.
از اينكه حضرت يوسف (ع) در مقام معرفى خود، اول به تعهد و امين بودنش و بعد به علم و تخصصش اشاره مى‌كند، معلوم مى‌شود كه تعهد بر تخصص مقدم است و چنانچه در تعيين مسئوليتها بين دو فرد، مردد شويم كه يكى متعهدتر و ديگرى كاردانتراست، بايد اولى را انتخاب كرد.