تعاليم قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٢
عملى از عامل خود، جدايىپذير نيست و نتيجه هر عملى به عامل آن بر مىگردد، اعمال زشت منافقان هم دامنگير خودشان شد و ذّلت و رسوايى در دنيا و عذاب الهى را در آخرت براى آنها به بار آورد. از اين رو، در آيه مورد بحث مىفرمايد: (منافقين با اين اعمال و دروغها، در واقع) خود را هلاك مى كنند.
شركت نكردن منافقان در جنگ، بهتر است لَوْ خَرَجُوا فيكُمْ ما زادُوكُمْ إِلَّا خَبالًا وَ لَاوْضَعُوا خِلالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ (توبه، ٤٧)
اگر همراه شما (بسوى ميدان جهاد) خارج مى شدند، چيزى جز اضطراب و ترديد، بر شما نمىافزودند و بسرعت در بين شما به فتنهانگيزى (و ايجاد تفرقه و نفاق) مىپرداختند.
منافقان كسانى بودند كه اسلام و معارف مترقى آن را مزاحم منافع شخصى و نامشروع خود پنداشته، بطور جدّى از آن مُنزجر بودند. آنها در واقع، دشمنان قسم خورده اسلام و مسلمانان بودند كه اگر فرصتى پيدا مى كردند، تمام مسلمانان را به نابودى مى كشاندند.
پيداست كه افرادى با اين ويژگيها اگر قدم به جبهه جنگ مىگذاشتند، كارى جز ايجاد شك، ترس و اضطراب در ميان سپاهيان اسلام، انجام نمىدادند.
گويا آيه شريفه به مسلمانان تذكر مىدهد كه شما از اينكه منافقان در كنار شما در جبهه جنگ حاضر نشدند، احساس ناراحتى نكنيد و بدانيد نيامدن آنها به جبهه جنگ، به نفع شماست.
جاسوسى منافقان در جنگ وَ فيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَاللَّهُ عَليمٌ بِالظَّالِمينَ (توبه، ٤٧)
در ميان شما افرادى (سست وضعيت) هستند كه بسيارى از آنها (منافقان) را پذيرا مىباشند و خداوند از ستمگران با خبر است.
سمّاع هم به معناى كسى است كه حالت پذيرش و شنوايى او زياد است، يعنى سادهلوح و تأثير پذيراست و هم به معناى جاسوس است. در صورت اول، آيه مورد بحث به مؤمنان