تعاليم قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١٤
در آيات مورد بحث، ترسيمى از برنامههاى سازنده خردمندان و طرفداران حق، ارائه شده است و هشت نشانه براى آنان ذكر شده كه به ترتيب يادآور مىشويم:
الف) وفاى به عهد و پيمان نشكست تعاليم قرآن (ج٦) كد ٤/١٢٢ ١٢٥ پاداش كار نيك كافران ص : ١٢٤ ن: منظور از عهد و ميثاق، آن عهدى است كه انسانها به زبان فطرت خود با پروردگار بستهاند تا او را به يگانگى پرستش كنند. اين عهد، همچنين شامل پيمانهاى شرعى مىشود كه انبيا و رسولان از مؤمنان گرفتهاند كه از فرمان خدا سرنپيچند و دامن به گناه نيالايند، و طبيعى است وفا به پيمانهاى انسانها با يكديگر نيز در اين مجموعه مىگنجد، زيرا خداوند فرمان داده اين پيمانهاهم محترم شمرده شود.
تعبيرى وسيعتر و جامعتر از اين جمله، در زمينه پيوندها نمىتوان يافت، چرا كه شامل پيوند و ارتباط با خدا، پيامبران، امامان و ساير انسانها مىشود. «١» علامه طباطبايى (ره) در تفسير اين جمله مىگويد:
مراد از آيه، تمام پيوندهايى مىباشد كه خدا، به آن امر كرده است و از مشهورترين مصاديق آن «صله رحم» وارتباط با خويشاوندان است كه خدا به آن امر كرده و تأكيد فرموده است در آنجا مىفرمايد: «وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذى تَساءَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ» «٢» از خدايى كه به نام او از يكديگر درخواست مىكنيد، بترسيد و درباره ارحام و خويشاوندان كوتاهى نكنيد. «٣» ب) خشيت از خدا: خشيت ترسى است كه همراه باتعظيم است و بيشتر اوقات از دانايى ناشى مىشود. «٤» خردمندان از آنجا كه به عظمت حق تعالى پى بردهاند، خشيت خدا در دلشان جاى گرفته و از غير خدا خشيتى ندارند.