تعاليم قرآن (ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨١
و كارشان نيكوست، زيانكارترين مردم معرفى مىكند؛ زيرا اگر كسى مرتكب گناهى شود و نداند كه گناه مىكند و خيال كند كه كار نيكو انجام مىدهد، نه تنها درصدد جبران نخواهد بود بلكه با شدّت هر چه تمامتر به كار خود ادامه خواهد داد و تمام سرمايههاى خود را در اين راه از دست مىدهد و مصداق زيانكارترين مردم مىشود. «١» تفسير «اخْسَرينَ اعْمالًا» از ديدگاه روايات در روايات اسلامى، تفسيرهاى گوناگونى براى «اخْسَرينَ اعْمالًا» شده است كه هر يك اشاره به مصداق روشنى از اين مفهوم وسيع دارد. از جمله در روايتى از حضرت على عليهالسلام «اخْسَرينَ اعْمالًا» يهود و نصارا دانسته شده است كه در آغاز، بر حق بودند، سپس بدعتهايى در دين گذاردند، در حالى كه اين بدعتها، آنان را به انحراف كشانيد و گمان مىكردند، كار نيكى انجام مىدهند. «٢» در حديثى ديگر ايشان پس از ذكر گفتار بالا خوارج نهروان را نيز جزء آنها دانستهاند. «٣» و در حديث ديگرى نيز منظور از آن را «رهبانها» و گروههاى بدعتگزار از مسلمانان دانستهاند «٤» و در بعضى از روايات معصومين (ع) منظور از آن را منكران ولايت حضرت على (ع) تفسير كردهاند. «٥» ريشه اين زيانكارى اينجا جاى اين سؤال هست كه چرا عدّهاى با اينكه در راه باطل گام برمىدارند، گمان مىكنند بر حق هستند و اعمالشان نيكوست؟
در جواب بايد گفت: تفكر نكردن در تميز حق از باطل، تعصب بيجا، غرور و تكبر، خودمحورى و دوست داشتن ذات از مهمترين عوامل پيدايش اين پندارهاى غلط است.