تعاليم قرآن (ج1)

تعاليم قرآن (ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٧

آدمى به پدر و مادر خود احترام گذارد، زيرا اگر اين امر در اجتماع جريان نيابد و فرزندان با پدر و مادر خود بيگانه‌وار برخورد كنند، عاطفه از بين مى‌رود و زنجيره جامعه از هم مى‌گسلد. «١» در آيه مزبور پس از فرمان به عبادت خدا، بلافاصله احسان به پدر و مادر را مورد تأكيد قرار مى‌دهد. از اينجا معلوم مى‌شود كه «احسان به پدر و مادر» بعد از عبادت خدا يكى از مهم‌ترين واجبات است، چنان كه «عاق والدين» پس از شرك به خدا از بزرگ‌ترين گناهان محسوب مى‌شود. «٢» معناى افّ‌ به كار بردن كلمه «اف» كه حاكى از انزجار، تنفر و نارضايتى است، به هنگام برخورد با پدر و مادر، حرام است و همچنين «نَهْر» يعنى رنجاندن و با داد و فرياد و درشتى سخن گفتن، و نيز تكبر و ترك دعا در حق آنها حرام است. «٣» امام صادق (ع) فرمود:
«اف گفتن» كمترين بى‌احترامى به والدين است و اگر خداى تعالى از اين كمتر را سراغ داشت، از آن نيز نهى مى‌كرد. «٤» احترام به پدر و مادر در دوران پيرى‌ گر چه احترام به پدر و مادر در هر زمان و شرايطى واجب است و اختصاص به موقعيت خاصى ندارد، ولى در دوران پيرى، تأكيد بيشترى شده است؛ زيرا اين مرحله از سخت‌ترين و حساس‌ترين مراحل زندگى آنهاست و بيش از پيش احتياج و توقع يارى و مددكارى از فرزندان خود دارند. «٥» آرى، به پاس ساليان درازى كه فرزندان را چون جان شيرين در آغوش‌