تعاليم قرآن (ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٥
ثمرات براى شما روزى بيرون آورد و كشتى رابراى شما مسخّر گردانيد تا در دريا به فرمان او حركت كند و نهرها را و خورشيد و ماه را كه با برنامه منظمى در كارند، و شب و روز را براى شما مسخّر ساخت و از هر چيزى كه از او تقاضا كرديد، به شما داد و اگر نعمتهاى خدا را بشماريد هرگز آنها را شمارش نخواهيد كرد، براستى انسان، ستمگر و كفران كننده است.
نشانههاى خدا در اين آيات به برخى از نشانههاى خداوند و نعمتهاى ارزشمند او اشاره شده است:
الف) آسمان و زمين كه به منزله سقف محكم خانه و فرش آن است.
ب) باران و آب گوارا.
ج) روياندن مواد خوراكى و ميوههاى درختان.
د) كشتى و كشتيرانى كه در حمل و نقل كالاهاى ضرورى و سير و سفر، نقش اساسى دارد.
ه) نهرها كه سيراب كردن بخش بزرگى از مزارع، بر عهده آنهاست.
و) خورشيد و ماه، اين دو پديده مهم، كه حيات طبيعت را تأمين مىكنند.
ز) روز و شب كه ساعات كار و تلاش و سكون و آرامش را تنظيم مىكنند.
انسان، هدف آفرينش با دقت در جمله «سَخَّرَ لَكُمْ» (براى شما)، ارزش انسان روشن مىشود؛ زيرا بشر آن قدر عظمت دارد كه همه موجودات به فرمان خدا مسخّر او گشته اند، به اين معنا كه زمام اختيار موجودات به دست اوست يا در جهت منافع او حركت مىكنند. پس در مجموعه آفرينش، انسان به صورت يك هدف عالى معرفى شده است. «١» چه زيبا گفته است سعدى شيرازى:
ابر و باد و مه و خورشيد و فلك در كارند تا تو نانى به كف آرى و به غفلت نخورى همه از بهر تو سرگشته و فرمانبردار شرط انصاف نباشد كه تو فرمان نبرى پايانناپذيرى نعمتها مواهب الهى بى شمار است و افراد بشر حتى با ابزارهاى پيشرفته نمىتوانند نعمتهاى خداوند را بشمارند؛ زيرا دامنه آنها بسيار گسترده و نامحدود است. براى مثال، «در بدن يك انسان، بطور متوسط ده ميليون ميليارد سلول زنده است كه هر كدام يك واحد فعال بدن ما را تشكيل مىدهد. اين عدد بقدرى بزرگ است كه اگر بخواهيم اين سلولها را شماره كنيم، صدها سال طول مىكشد». «١»