تعاليم قرآن (ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٠
شأن نزول آيه جمعى از سرمايه دارا تعاليم قرآن (ج١) كد ٤/١٢٤ ٧٢ نكاتى از سرگذشت موسى و خضر(ع)
ص : ٧٢ ن مستكبر و از خود راضى، غافل از ياد خدا و پيرو هواى نفس نزد پيامبر (ص) آمده و گفتند: اگر افراد مستضعف همچون سلمان، ابوذر، صهيب و خباب را كه داراى لباسهاى خشن و پشمينه هستند، از خود دور كنى ما هم در مجلس تو حاضر مىشويم. در اين هنگام اين آيات نازل شد و پيامبر (ص) فرمود:
حمد خدا را كه نمردم تا اينكه او چنين دستورى به من داد كه با امثال شما باشم. آرى زندگى با شما و مرگ با شما خوش است. «١» تعبير «وَ اصْبِرْ نَفْسَكَ» و خود را شكيبادار، اشاره به اين واقعيت است كه پيغمبر (ص) از طرف اشراف و مستكبران به منظور طرد مؤمنان فقير تحت فشار فزايندهاى قرار داشته است. «٢» تعبير «يدعون ربهم ... يريدون وجهه» اشاره به ايناست كه قرآن كريم بيشتربراى مستضعفان و فقرايى ارزش قائل است كه به ياد خدا بوده و داراى اخلاص باشند. از عبارت «تريد زينة الحيوة الدنيا» استفاده مىشود كه اگر توجه به ثروتمندان به خاطر دنيا باشد نكوهيده است، ولى چنانچه به خاطر تربيت، هدايت و استفاده از امكانات ثروتمندان در راه مصالح جامعه اسلامى باشد، نكوهيده نيست.
از عبارت «و لا تُطِعْ مَنْ اغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنا وَ اتَّبَعَ هَويه» چنين برداشت مىشود كه ثروتمندانى كه از ياد خدا غافل بوده و از هواى نفس پيروى مىكنند، قابل سرزنش هستند.
خط انبيا و اولياى الهى وقتى از ديدگاه قرآن به تاريخ مىنگريم، مىبينيم كه همواره پيامبران الهى هوادار مستضعفان بوده و اطرافيان آنها رانيز همين تودههاى محروم و فقير تشكيل مىدادهاند، به طورى كه يكى از اعتراضات مستكبران و اشراف به پيامبران همين مسأله بوده است. «٣»