تعاليم قرآن (ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٨
خود پرورش دادهاند و از محبت و يارى خود سيراب ساختهاند و آنها را از نظر تأمين نيازها و رفاه و راحتى بر خود مقدم داشتهاند، اينك از پ تعاليم قرآن (ج١) كد ٤/١٢٤ ٦٠ شأن نزول آيه ص : ٦٠ ا افتاده و آثار رنج و خستگى راه دراز زندگى در وجودشان مشاهده مىشود، بايد با محبت و احترام به خدمتشان همت گماشت و با رادمردى و تلاش در پيمودن ادامه اين راه به آنان يارى رساند.
خفض به معناى فرود آوردن و «خفض جناح» كنايه از كمال تواضع و افتادگى در مقابل پدر و مادر است، چه تواضع در كلام، چه تواضع در عمل. در معناى جمله «وَاخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ» دو احتمال است. احتمال اول اينكه اشاره به حالت جوجه در مقابل مادر باشد كه براى برانگيختن عطوفت مادر بال و پر خود را پايين مىآورد و حالت ذلت به خود مىگيرد. در اين صورت معناى آيه چنين است كه به هنگام رويارويى و مكالمه با آنان از روى محبت و رحمت چنان برخورد كن كه تواضع و خضوع و افتادگى تو در مقابل آنان معلوم باشد. احتمال دوّم اين كه اين كلمه تشبيه به حالت پرنده باشد كه بال گسترده محبت خود را بر روى جوجههايش فرود مىآورد و آنها را در پناه خود مىگيرد. بنابراين معناى آيه چنين است كه بال محبت و عطوفت و رحمت خويش را بر آنان بگستر و آنان را مشمول عنايت ويژه خود قرار بده. «١» البته احتمال اول قوىتر است چون فرموده «جناح الذل» يعنى بال خواباندن و تواضع تو از روى فروتنى و مذلت باشد حالتى كه شبيه حالت جوجه است.