تعاليم قرآن (ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٥
خداوند، هرگز مكانى ندارد و زمان بر او جريان ندارد، ولى او مىخواست فرشتگان و ساكنان آسمانش را با قدم گذاشتن پيامبر (ص) در ميان آنها احترام كند. و نيز از نشانههاى عظمت خود به پيامبرش نشان دهد، تا پس از بازگشت براى مردم بازگو كند. «١» چگونگى معراج در مورد معراج پيامبر، چند سؤال مطرح است.
اولًا، معراج، قبل از بعثت بوده يا بعد از بعثت؟ بيشتر روايات معراج كه در كتابهاى شيعه و سنى ثبت است، قبل از بعثت بودن معراج را رد مىكند و بيشتر علماى اسلام نيز بر اين اعتقادند كه معراج، بعد از بعثت بوده است. «٢» ثانياً، معراج در خواب بوده يابيدارى؟ ظاهر آيه شريفه كه مىفرمايد: خداوند بندهاش را شبانه از مسجد الحرام به مسجد الاقصى برد، اين احتمال را كه سفر معراج در خواب بوده، رد مىكند. همچنين آيات اول سوره نجم نيز مىفرمايد: چشم منحرف نشد و خ تعاليم قرآن (ج١) كد ٤/١٢٤ ٤٨ احترام به پدر و مادر در دوران پيرى ص : ٤٧ طا نكرد، او بزرگترين آيات پروردگار خود را ديد.
علاوه بر اينها، آيه در مقام منت نهادن و در عين حال ثناى خداى سبحان است كه چنين پيشامد بىسابقهاى را پيش آورده و چنين قدرت نمايى عجيبى كرده است. بديهى است كه مسأله قدرت نمايى با خواب ديدن چندان سازگار نيست، چون خواب را چه فرد صالح و چه غير صالح مىبيند و چه بسا افراد فاسق و فاجر، خوابهايى مىبينند كه از خوابهايى كه يك مؤمن متقى مىبيند عجيبتر است. گذشته از اين، خواب در نظر عموم مردم چيزى نيست كه آن را دليل بر قدرت يا سلطنت خدا بدانند. «٣» ثالثاً، معراج جسمانى بوده يا روحانى؟ اكثر علماى مذاهب اسلامى بر اين اعتقادند