تعاليم قرآن (ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢١
نعمتهاى مادى و معنوى خداوند در مقام شمارش نعمتهاى بهشتى، به باغهاى متنوع و دلانگيز و چشمهساران گوناگون اشاره كرده است. ذكر «جنَّات و عيون» به صيغه جمع، اشاره به باغهاى متنوع و چشمههاى فراوان بهشت است كه هر كدام لذت تازهاى مىآفريند و ويژگى خاصى دارد. «١» خداوند به نعمتهاى معنوى و روحى متقين نيز پرداخته و به برخى از آنها اشاره مىكند:
الف- سلامت از هرگونه رنج و ناراحتى.
ب- ايمنى از هرگونه نگرانى درونى و بيرونى.
ج- ريشهكن شدن انواع صفات مزاحم و رذايل اخلاقى همچون كينه، حسد، غرور و خيانت كه با كلمه «غِلّ» كه مفهوم وسيعى دارد به همه آنها اشاره شده است.
قابل دقت اينكه اگر قلب انسان از اين رذايل پاك نشود، هيچ نعمتى براى او لذتبخش نخواهد بود و نعمت سلامت و امنيت هم فراهم نخواهد شد. «٢» د- برخوردارى از محبّت، صفا، صميميت و برادرى.
ه- رو به رو بودن و مقابل نشستن كه كنايه از محفل انس، بدون عيبجويى و سوء قصد است «عَلى سُرُرٍ مُتَقابِلينَ». «٣» و- عدم احساس خستگى و رنج «لا يَمَسُّهُمْ فيها نَصَبٌ».
ز- جاودانگى و بقا «وَ ما هُمْ مِنْها بِمُخْرَجينَ».
بنابراين، در اين آيات در مجموع، هشت نعمت بزرگ مادى و معنوى به تعداد درهاى بهشت آمده است. «٤» پاداش كامل پاداشى است كه چهار ويژگى داشته باشد: سود قابل ملاحظه، همراه بودن با احترام، دورى از هرگونه ناراحتى، و حفظ بقا و جاودانگى آن، كه نعمتهاى بهشتى ياد شده در اين آيات هر چهار جنبه را دارند.