تعاليم قرآن (ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٨
واسطه آن) زمين به اضطراب و لرزش نيفتد. و در آن كوهها، درّهها و راههايى فراخ قرار داديم، تا شايد مردم (به مكانهاى مورد نظر خود) هدايت شوند، و آسمان را سقف محفوظى قرار داديم ولى ايشان (كافران) از آيات آن رويگردانند، و اوست خدايى كه شب و روز و خورشيد و ماه را خلق كرد (كه) هر يك در مدارى شناورند.
پيوستگى آسمانها تعاليم قرآن (ج١) كد ٤/١٢٤ ١١٩ منابع و مآخذ و زمين رتق يعنى چسباندن دو چيز و فتق يعنى جداسازى دو چيز متصل. «١» در اينكه منظور از رتق و فتق آسمانها و زمين چيست و چگونه بوده است، احتمالاتى داده شده است:
الف- به هم پيوستگى آسمانها و زمين اشاره به آغاز خلقت است كه طبق نظرات دانشمندان، ابتدا مجموعه اين جهان به صورت توده عظيمى از گاز بود كه بعد بر اثر انفجارات درونى، تدريجاً قسمتهايى از آن جدا شد و ستارهها و سيارات و از جمله منظومه شمسى و كره زمين به وجود آمد. «٢» ب- منظور از به هم پيوستگى، يكنواخت بودن مواد جهان است به طورى كه همه در هم فرو رفته و به صورت ماده واحدى خودنمايى مىكرد، اما با گذشت زمان مواد از هم جدا شدند و تركيبات جديدى پيدا كردند و انواع مختلف گياهان و حيوانات و موجودات ديگر، در آسمان و زمين ظاهر شدند و هر كدام نشانهاى است از عظمت پروردگار و علم و قدرت بى پايانش. «٣» ج- منظور از رتق و پيوسته بودن آسمان اين است كه در آغاز باران نمىباريد و منظور از رتق و پيوسته بودن زمين آن است كه در آن گياهى نمىروئيد، اما خدا هر دو را گشود. «٤» البته مطابق اين وجه، زمين و آسمان به هم رتق و پيوسته نبودند، بلكه هر كدام خودش رتق و پيوسته بودند و بعد از هم جدا گرديد.