تعاليم قرآن (ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٤
سؤالات روز حساب رسول اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد:
بنده در روز قيامت قدمى برنمىدارد مگر اينكه چهار چيز از او سؤال شود: از عمرش كه در چه راهى سپرى ساخت، از جوانىاش كه در چه چيزى گذراند و از مال و ثروتش كه از كجا كسب و در چه راهى خرج كرد. «١» و نيز امام صادق عليهالسلام مىفرمايد:
نخستين چيزى كه از بنده- در آن هنگام كه در پيشگاه خداوند جل جلاله مىايستد- سؤال مىشود، سؤال از نمازهاى واجب، زكات، روزه و حج واجب و نيز از ولايت ما اهل بيت است، پس اگر شخصى به ولايت ما اقرار كرد و با اين عقيده وفات يافت، نماز، روزه، زكات، و حجّ او پذيرفته خواهد شد «٢» قرآنكريم يادآور مىشود كه علىرغم تذكر وسفارش هميشگى پيامبران و اولياى الهى نسبت به زنده نگهداشتن ياد آخرت، مردم از حساب روز بازپسين غافلند. هرچند در اينجا، سياق آيات مربوط به مشركان است، اما از تعبير «للناس» معلوم مىشود كه عموم مردم مورد نظرند. «٣» با اين همه، تعداد كمى از مردم به ياد خدا و قيامتند و در اعمال خود جزا و عقاب خدا را مدّ نظر دارند و اما بيشتر مردم از آخرت غافلند و عملكرد آنها در دنيا حاكى از غفلت آنها از آخرت است و چون دلهايشان مملوّ از محبت دنياست، در چنين حالى ديگر جايى براى ياد قيامت باقى نمىماند.
رسول اكرم (ص) مىفرمايد:
انسان از پرهيزكاران به شمار نمىآيد، مگر اينكه از نفس خويش حسابرسى كند محاسبهاى شديدتر از محاسبه شريك از شريك خود، تا بداند غذا و آشاميدنى و لباس او از كجاست؟
آيا از حلال است يا از حرام؟ «٤»