سازمانهاى بينالمللى و منطقهاى

سازمانهاى بينالمللى و منطقهاى - جمالی، حسین - الصفحة ٩٥

حدود سى سال از عمر جنبش عدم تعهد مى‌گذرد و اين جنبش و روابط بين المللى دچار تحولاتى شده‌اند كه بررسى و تحقيق را در جاى خود مى‌طلبد. در اينجا سؤالى عمده و اساسى مطرح است كه آيا جنبش عدم تعهد در دستيابى به اهداف و مقاصد خود موفق بوده است؟
در پاسخ بايد گفت: اگر عمده ترين اهداف جنبش را «عدم تعهد و دورى از دو بلوك قدرت، استعمار زدايى، توسعه اقتصادى و پيشرفت، حفظ استقلال، حفظ صلح و امنيت بين المللى، حل مسالمت آميز اختلاف بين دولتها و گسترش همكاريهاى بين المللى بدانيم، اين نهاد بجز موارد «استعمار زدايى، حفظ استقلال (ظاهرى) و حفظ صلح و امنيت بين المللى» در ساير موارد به موفقيت قابل ملاحظه‌اى دست نيافته است.
در مورد دورى‌از بلوكها، علاوه بر اينكه برخى از دولتهاى عضو در عمل به قدرتهاى بزرگ وابسته‌بودند، در كنفرانس هاوانا، اردوگاه سوسياليسم به عنوان متحد طبيعى جنبش مطرح شد. «١» در زمينه پيشرفت، هنوز كشورهاى عضو جنبش، در كاروان عقب مانده‌ها بوده، مشكلات و نابسامانيهاى اقتصادى و سياسى آنها- بطور مثال بدهى- رو به افزايش است.
جنبش در باب حل مسالمت آميز اختلافها، توفيق اندكى داشته، بگونه‌اى كه در دهه ١٩٨٠ دخالتهاى نظامى بسيارى صورت گرفته كه تعداد زيادى از آنها توسط دولتهاى عضو غير متعهد عليه يكديگر بوده است. «٢» على رغم واقعيتهاى مزبور، جنبش عدم تعهد كمك شايانى به روند استعمار زدايى و حفظ صلح و امنيت بين المللى كرد. پذيرش نمايندگان جنبشهاى آزادى بخش و دادن عضويت ناظر به آنها در كنفرانس كه عليه استعمار گران مى‌جنگيدند، به منزله به رسميت شناختن آنها تلقى شده، سرانجام، حمايت سياسى و مادى از نهضتها پيروزى (يعنى استقلال) را به ارمغان آورد. از سوى ديگر، جنبش با فراهم كردن امكان به كارگيرى همكاريهاى بين المللى و راههاى مسالمت‌آميز در دوران جنگ سرد و مناقشات ابرقدرتها، زمينه حفظ صلح جهانى راتقويت‌كرد. «٣»