* خلاصه درس‌ جامعه‌ملل، پس از جنگ جهانى اوّل، به عنوان يك سازمان بين‌المللى تأسيس شد.
مهمترين انگيزه ايجاد جامعه ملل، تلفات و خسارتهاى گسترده و وسيع جنگ جهانى اول بوده است.
علاوه بر آن تمايلات قدرتهاى بزرگ، انديشه صلح خواهى دانشمندان و سياستمداران نيز مؤثر بود.
اعلاميه چهارده ماده‌اى ويلسون كه آخرين بند آن در مورد تشكيل مجمع جهانى بود، راهگشاى اوليّه ايجاد جامعه ملل گرديد كه پايه‌هاى آن در قرارداد صلح «ورساى» ريخته شد. جامعه ملل به عنوان جزوى از قرارداد مزبور مورد تصويب قرار گرفت.
جامعه داراى سه ركن اصلى «مجمع عمومى»، «شوراى اجرايى» و «دبيرخانه» بود. مجمع عمومى يك مجلس مشورتى بود كه تنظيم بودجه و تعيين اعضاى غير دايم شورا را به عهده داشت مهمترين وظايف شوراى اجرايى عبارت بود از: برنامه كاهش تسليحات، وساطت بين كشورها و دريافت گزارشهايى در مورد سيستم قيمومت. دبيرخانه نيز وظايف سازمانى و اطلاعاتى داشت.
جامعه ملل هر چند موفقيتهايى داشته، امّا وقوع جنگ جهانى‌دوم نشانه پايان عمر آن تلقى مى‌شود. اين سازمان بين المللى كه براى حفظ صلح و امنيت جهانى شكل گرفت، توانايى و كارآيى لازم را براى تأمين اين هدف نداشت.
* پرسش‌ ١- چگونگى تأثير جنگ جهانى اول در تأسيس جامعه ملل را بيان كنيد.
٢- انگيزه صلح خواهى، چگونه به تأسيس جامعه ملل منجر شد؟
٣- اركان جامعه ملل را نام ببريد.
٤- تركيب و وظايف شوراى اجرايى جامعه ملل را توضيح دهيد.
٥- عملكرد مثبت و حل اختلاف به وسيله جامعه ملل را بيان كنيد.
٦- چرا جامعه ملل با شكست روبه رو شد؟