سازمانهاى بينالمللى و منطقهاى

سازمانهاى بينالمللى و منطقهاى - جمالی، حسین - الصفحة ١٣٨

٢- احساس خطر مشترك در محيط بين المللى دوران جنگ سرد يكى از زمينه‌ها و ضرورتهاى تشكيل جامعه اقتصادى اروپا، رقابت ابرقدرتها در ابعاد مختلف بويژه بر سر امنيت و اقتصاد اروپا بوده است. هدف عمده دو ابر قدرت آمريكا و شوروى، حفظ منطقه نفوذ خود در اروپا (شوروى در اروپاى شرقى وآمريكا در اروپاى غربى) بود. در اين راستا، اروپا در حين جنگ جهانى دوّم‌تقسيم شد. علاوه برآن، جنگ سردشديد سالهاى نخست پس ازجنگ جهانى دوّم موجب سلطه پايدارتر هر يك از سردمداران بلوكها در مناطق تحت نفوذ خود شد. در اين جوّ، احساس مشترك اروپاى غربى، خطر از دست دادن نقش قابل ملاحظه خود در نظام بين الملل براى هميشه و خطر نابودى كامل در ميدان منازعه غرب و شرق بود.
جامعه اقتصادى اروپا، پاسخى بود به اين نياز واقعى كه صاحبان اقتدار پيشين و اداره كنندگان سابق نظام بين الملل بايد با اتحاد خود به احياى نقش ديرينه اروپا در عرصه روابط بين المللى دست زنند. در واقع، دست پرورده «طرح مارشال» اكنون به ميزانى از رشد رسيده است كه خواهان مشاركت در امور بين المللى است. چنانكه سياستهاى ژنرال دوگل، رياست جمهورى فرانسه، در سال ١٩٦٣ نشان داد كه اروپا خواهان يك رهبرى سه جانبه (آمريكا، شوروى و اروپا) است.
سياستهاى شوروى (سابق) بگونه توسعه طلبانه و سياستهاى آمريكا به شكل سلطه جويانه، اروپا را در وضعيتى قرار داد كه با ايجاد همگرايى و وحدت در جنبه اقتصادى، يك سياست قاره‌اى در قبال عملكرد قدرتهاى مسلّط در پيش گيرد. «١» ٣- زمينه‌هاى عملى همگرايى و وحدت در جنبه‌هاى اقتصادى‌ عمده‌ترين زمينه عملى وحدت در اروپا عبارت بودند از:
الف- جنگ جهانى دوّم و همكاريهاى نظامى و اقتصادى.
ب- سياستمداران و رهبران خواهان وحدت.
ج- نهضتهاى وحدت طلبانه.