سازمانهاى بينالمللى و منطقهاى - جمالی، حسین - الصفحة ٤٣
٦- رفع اختلاف مرزى موصل با بريتانياى كبير و تركيه (١٩٢٦).
٧- مناقشه ميان يونان و بلغارستان بر سر مسائل مرزى (١٩٢٦).
٨- رفع اختلاف بين كلمبيا و پرو (١٩٣٤) «١» جامعه ملل، در زمينه ترويج همكارى و تعاون بين المللى نيز كوششهايى به عمل آورد. اين سازمان جهانى از طريق احياى اقتصاد كشورهاى مغلوب مانند اتريش، طرحهاى مختلف اجتماعى، قيمومت، دادگاه بين المللى و سازمان بين المللى كار، زمينه نزديكى دولتها را فراهم ساخت. همچنين از راه مذاكره، مراوده، سازش، پذيرش اصول و قواعد حقوق بين الملل و اصول اخلاقى و انسانى از توسل به زور در روابط بين المللى كاست. بدين ترتيب، جامعه ملل مقدارى از وظايف خود را توانست عملى كند.
همان گونه كه از انگيزههاى ايجاد جامعه و مفاد ميثاق استنباط مىشود، عمدهترين كار ويژه اين سازمان، جلوگيرى از تجاوز و وقوع جنگ مىباشد. اين سازمان كه بر اساس اصل امنيت دسته جمعى بنا شده بود، اميد داشت كه منافع مشترك دولتها در نامشروع دانستن تجاوز و اقدام مشترك آنها در قبال تجاوزگر، صحنه بين المللى را از وقوع تجاوز و جنگ مصون نگه دارد، ولى دهه ١٩٣٠، على رغم اصول، اهداف و وظايف سازمان، با جنگها و تجاوزهاى پى در پى از جانب قدرتهاى توسعه طلب رو به رو بود.
در اين دهه، تجاوزهاى توسعه طلبانه ژاپن، ايتاليا و آلمان موجب بىاعتنايى به جامعه ملل شد. على رغم اعتراض چين، جامعه ملل نتوانست از هجوم ژاپن به منچورى (١٩٣١ تا ١٩٣٢) و سپس به شانگهاى جلوگيرى كند. ژاپن به قطعنامه جامعه ملل وقعى ننهاد، سرانجام نيز از آن خارج شد. ايتاليا به رهبرى موسولينى در سال ١٩٣٥ به اتيوپى حمله كرد و على رغم مجازات اقتصادى جامعه ملل بر ضد آن، اتيوپى را به تصرف كامل خود درآورد. جامعه ملل نيز با بى اثر شدن مجازات، حكم لغو آنها را صادر كرد. در نهايت، آلمان كه در جنگ جهانى اوّل به اهداف خود نائل نشد با آمال توسعه طلبانه به اتريش، چكسلواكى، لهستان تجاوز كرد كه شروع جنگ جهانى دوّم و پايان جامعه ملل مىباشد. «٢»