سازمانهاى بينالمللى و منطقهاى - جمالی، حسین - الصفحة ١١٤
* خلاصه درس سازمان كشورهاى صادر كننده نفت «اوپك» در سال ١٩٦٠ م توسط پنج كشور ايران، ونزوئلا، عربستان سعودى، كويت و عراق تشكيل شد.
انگيزه اصلى تشكيل اين سازمان، جلوگيرى از كاهش يك جانبه قيمت نفت از طرف شركتهاى خريدار در سطح جهانى بوده است. هماهنگى و همكارى دولتهاى صاحب نفت، موجب شد كه قيمت نفت بتدريج به كنترل آنان در آيد.
اوپك اكنون داراى سيزده عضو است كه از قارههاى آسيا، آفريقا و آمريكا مىباشند.
تشكيلات اوپك كه در طول سالهاى تأسيس آن تاكنون ايجاد شدهاند، عبارتند از: كنفرانس وزيران نفت، دبيرخانه، كميته نظارت بر بازار اوپك، كميته استراتژى، صندوق ويژه اوپك و خبرگزارى اوپك.
اوپك از هنگام شكل گيرى تاكنون، موفقيتها و شكستهايى داشته است. افزايش قيمت نفت در سالهاى ١٩٧٣، ١٩٧٩ و ١٩٨٥ كه ناشى از هماهنگى اين كشورها و نيز شرايط منطقهاى وبينالمللى بوده است، از مهمترين موفقيتهاى اوپك محسوب مىشود.
نبود وحدت نظرى و عملى در مورد مسائلى چون ميزان توليد نفت، ميزان قيمت، ميزان سهميه بندى و ... عملكرد منفى اعضاى اوپك را تشكيل مىدهد.
* پرسش ١- انگيزه تشكيل اوپك را توضيح دهيد.
٢- اهداف اين سازمان مطابق اساسنامه اوپك چيست؟
٣- اعضاى اوپك را نام ببريد.
٤- اوپك داراى چه تشكيلاتى است؟
٥- مهمترين تحولات اوپك را بررسى كنيد؟