درس پانزدهم: پيمانهاى نظامى چند جانبه‌ پيمانهاى نظامى به دو دسته تقسيم مى‌شوند: پيمانهاى نظامى دو جانبه و پيمانهاى نظامى چند جانبه. مقصود از پيمانهاى نظامى در اين درس، پيمانهاى نظامى چند جانبه است. بعلاوه، آن دسته از پيمانهاى نظامى چند جانبه را مورد بررسى قرار مى‌دهيم كه پس از جنگ جهانى دوّم در دوران جنگ سرد شكل گرفته‌اند.
اين دسته از پيمانها بيانگر از ابعاد روابط رقابت گونه و تخاصم آميز دو ابر قدرت غرب و شرق (آمريكا و شوروى) مى‌باشد. روابط ايدئو لوژيكى، «اقتصادى و سياسى» ابعاد ديگر روابط را تشكيل مى‌داد. در اين جنبه‌ها نيز سازمانها و پيمانهاى اقتصادى، سياسى و ايدئولوژيكى به وجود آمدند كه برخى از آنها را در درسهاى قبل بررسى كرديم.
پيمانهاى نظامى بلوك غرب در راستاى سياست «محاصره يا سدّ نفوذ» توسعه طلبى كمونيسم استالينى تأسيس شد، در مقابل، اتحاد شوروى نيز به سازماندهى متحدين خود در سازمان «ورشو» پرداخت. بر اساس سياست سدّ نفوذ، پيمانهاى نظامى «ناتو، سنتو، سيتو و