٢- كنگره لاهه و شوراى اروپا كنگره لاهه در سال ١٩٤٨ طى پيامى‌ سازمانهاى بين‌المللى و منطقه‌اى ١٥٠ ب - سازماندهى و تشكيلات:
ص : ١٥٠ به اروپاييان، خواستار وحدت اروپا شد و آميخته‌اى از دو نظريه «ادغام و همگرايى» و «همكاريهاى بين الدول» را ارائه داد. شوراى اروپا كه در سال ١٩٤٩ تأسيس شد، مولود بلا فصل «پيام به اروپاييان» يعنى قطعنامه نهايى كنگره لاهه است. شوراى اروپا، مجمع مشورتى است كه راههاى عملى وحدت فشرده‌تر را به دولتهاى اروپايى توصيه مى‌كند. «١» ٣- طرح شومن و اتحاديه اروپايى ذغال و فولاد «روبرت شومن» وزير خارجه وقت فرانسه، در سال ١٩٥٠ ضمن يك مصاحبه مطبوعاتى پيشنهاد كرد: «مجموع توليد ذغال و فولاد فرانسه تحت مسؤوليت مرجع عالى قرار گيرد كه دَرِ آن بر روى كشورهاى ديگر اروپا باز باشد». اين پيشنهاد، فصل نوينى را در نهضت «جامعه اروپايى» ايجاد كرد و موجب تحول سازمانهاى اروپايى شد، زيرا دولتى از حاكميت ملّى خود بر منافع با اهميت ذغال و فولاد مى‌كاست و آن را تحت مرجع فوق ملّى قرار مى‌داد. «٢» عهد نامه تشكيل جامعه ذغال و فولاد اروپا كه با استقبال بى سابقه آلمان رو به رو شد، با شركت شش كشور «٣» در پاريس در سال ١٩٥١ امضا گرديد. بدين ترتيب، نخستين جامعه اروپايى با اقتدار فوق ملى (نه فقط همكارى بين الدولى) شكل گرفت. «٤» ٤- عهد نامه رُم و جامعه اقتصادى اروپا پس از تشكيل جامعه ذغال و فولاد، كوششهايى براى وحدت دفاعى و سياسى‌